Από το 100% εκτροπής των απορριμμάτων από την ταφή και το 93% ανακύκλωσης, η Τήλος περνά στην επόμενη φάση, διεκδικώντας την ανώτατη διάκριση της πιστοποίησης Zero Waste Cities. Η δήμαρχος Τήλου, Μαρία Καμμά-Αλειφέρη, μίλησε στον Έκφραση 97 για το μοντέλο που άλλαξε ριζικά τη διαχείριση των απορριμμάτων στο νησί και πλέον αποτελεί σημείο αναφοράς και εκτός Ελλάδας.
Η Τήλος έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να μετατραπεί σε διεθνές παράδειγμα κυκλικής διαχείρισης αποβλήτων, μέσα από το πρόγραμμα Just Go Zero Tilos, καταργώντας τον ΧΥΤΑ και τους δημόσιους κάδους και εφαρμόζοντας συλλογή των υλικών πόρτα-πόρτα από κατοικίες και επιχειρήσεις.
Το 2023 έγινε το πρώτο νησί στον κόσμο που πιστοποιήθηκε ως Zero Waste City, λαμβάνοντας τέσσερα από τα πέντε αστέρια της σχετικής πιστοποίησης της Mission Zero Academy.
Η Μαρία Καμμά-Αλειφέρη εξήγησε ότι τα υλικά που συλλέγονται μεταφέρονται στο Κέντρο Κυκλικής Καινοτομίας, όπου πραγματοποιείται πλήρης διαλογή και επεξεργασία. Το οργανικό κλάσμα κομποστοποιείται στο νησί και μετατρέπεται σε λίπασμα, ενώ τα ανακυκλώσιμα υλικά αποστέλλονται σε εξειδικευμένες μονάδες για να επανέλθουν στην παραγωγική διαδικασία.
Όσα υλικά δεν μπορούν να ανακυκλωθούν ή να κομποστοποιηθούν υφίστανται ειδική επεξεργασία και αξιοποιούνται ως εναλλακτικό καύσιμο.
Το αποτέλεσμα είναι η 100% εκτροπή των αστικών αποβλήτων από την ταφή, ενώ το ποσοστό ανακύκλωσης έχει φτάσει στο 93%, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο των European Enterprise Promotion Awards 2024.
Η ευρωπαϊκή διάκριση στη Βουδαπέστη
Το μοντέλο της Τήλου απέσπασε το 2024 μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές διακρίσεις.
Στα European Enterprise Promotion Awards 2024, που πραγματοποιήθηκαν στις 19 Νοεμβρίου στη Βουδαπέστη, το «Just Go Zero Tilos» αναδείχθηκε νικητής στην κατηγορία «Supporting the Sustainable Transition», ενώ απέσπασε και το Grand Jury Prize του θεσμού. Η ελληνική συμμετοχή ξεχώρισε ανάμεσα σε 442 υποψηφιότητες από 29 χώρες.
Η δήμαρχος Τήλου τόνισε ότι η σημασία της διάκρισης ξεπερνά τα όρια ενός μικρού νησιωτικού δήμου, καθώς το πρόγραμμα απέδειξε ότι ένα διαφορετικό σύστημα διαχείρισης μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη ακόμη και σε περιοχές με περιορισμένους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.
Επόμενος στόχος το πέμπτο αστέρι
Η Τήλος, ωστόσο, δεν σταματά στα τέσσερα αστέρια.
Όπως αποκάλυψε η Μαρία Καμμά-Αλειφέρη στον Έκφραση 97, πριν από λίγες ημέρες πραγματοποιήθηκε στο νησί νέος έλεγχος από την αρμόδια ομάδα πιστοποίησης, στο πλαίσιο της προσπάθειας για την κατάκτηση του πέμπτου αστεριού, που αποτελεί το ανώτατο επίπεδο του συστήματος Zero Waste Cities.Για την επίτευξη των πέντε αστεριών προβλέπονται αυστηρότερα κριτήρια, μεταξύ των οποίων υψηλό ποσοστό χωριστής συλλογής, πολύ χαμηλή ποσότητα υπολειμματικών αποβλήτων και περαιτέρω μείωση της συνολικής παραγωγής αποβλήτων.«Ο έλεγχος έγινε, μας είπαν ότι πάμε καλά, αλλά δεν έχουμε ακόμη το αποτέλεσμα. Όταν το έχουμε, θα το δημοσιοποιήσουμε», ανέφερε η δήμαρχος.Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται πλέον όχι μόνο στο πόσο ανακυκλώνει το νησί, αλλά κυρίως στο πόσο μειώνει εξαρχής την παραγωγή αποβλήτων, καθώς και στην καθαρότητα των υλικών που φτάνουν στο Κέντρο Κυκλικής Καινοτομίας.
«Δεν τα λέμε πλέον απορρίμματα, τα λέμε υλικά»
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά της Μαρίας Καμμά-Αλειφέρη στη διαφορετική φιλοσοφία που έχει πλέον υιοθετηθεί στο νησί.Όπως είπε, στην Τήλο γίνεται προσπάθεια ακόμη και να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται όσα μέχρι χθες χαρακτηρίζονταν «σκουπίδια».«Δεν τα λέμε πια απορρίμματα. Τα λέμε υλικά, γιατί για εμάς αυτό είναι», σημείωσε, περιγράφοντας μια διαδικασία που δεν περιορίζεται στην αποκομιδή και την καθαριότητα, αλλά επιχειρεί να αλλάξει συνολικά τις καθημερινές συνήθειες κατοίκων και επιχειρήσεων.Το μοντέλο βασίζεται στη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, στη διαλογή στην πηγή, στη συλλογή πόρτα-πόρτα, στην κομποστοποίηση και στην επαναχρησιμοποίηση των υλικών.
Πρότυπο και για άλλα μικρά νησιά
Η δήμαρχος Τήλου υποστήριξε επίσης ότι η εμπειρία του νησιού έχει ήδη ανοίξει τη συζήτηση για την εφαρμογή αντίστοιχων συστημάτων και σε άλλους μικρούς νησιωτικούς δήμους.Σύμφωνα με όσα ανέφερε στη συνέντευξή της, αναμένονται κυβερνητικές ανακοινώσεις για νέο μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων σε μικρά νησιά, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον πληθυσμό. Η συγκεκριμένη εξαγγελία, πάντως, δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί δημόσια κατά τον χρόνο της συνέντευξης και η ίδια διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει τις τεχνικές λεπτομέρειες του σχεδιασμού.Το βέβαιο είναι ότι η Τήλος έχει ήδη δημιουργήσει ένα μοντέλο που αναγνωρίζεται διεθνώς ως παράδειγμα κυκλικής οικονομίας. Η επίσημη πιστοποίηση της Mission Zero Academy καταγράφει την κατάργηση της ταφής, τη σημαντική μείωση των παραγόμενων αποβλήτων και τη λειτουργία του Κέντρου Κυκλικής Καινοτομίας ως βασικά στοιχεία της επιτυχίας του νησιού.
Και τώρα, μετά την ευρωπαϊκή κορυφή και τα τέσσερα αστέρια της πιστοποίησης, η Τήλος επιχειρεί το επόμενο βήμα: να φτάσει στο ανώτατο επίπεδο του Zero Waste.
