Ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κω εξήγησε στον Έκφραση 97 τις βασικές αλλαγές που αφορούν χιλιάδες οικογένειες και προειδοποίησε: «Πριν κάνετε οτιδήποτε, απευθυνθείτε στον δικηγόρο σας»
Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα οικογένειες, κληρονόμους και περιουσίες, ανέλυσε στην εκπομπή «ΑΝΝΑτροπή» του Έκφραση 97 ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κω, Μανώλης Χατζηάμαλλος.
Όπως εξήγησε, πρόκειται για μία ουσιαστική αναμόρφωση ενός πλαισίου που στις βασικές του διατάξεις παρέμενε για δεκαετίες σχεδόν αμετάβλητο, με στόχο να προσαρμοστεί στις σύγχρονες κοινωνικές και οικογενειακές συνθήκες.Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν κυρίως οι κληρονομιές με χρέη, οι αποποιήσεις, η προστασία της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου, οι κληρονομικές συμβάσεις, η νόμιμη μοίρα και ο νέος τρόπος διαχείρισης των διαθηκών.
Τέλος στην «αλυσίδα» αποποιήσεων λόγω χρεών
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που έθεσε ο Μανώλης Χατζηάμαλλος αφορά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένας άνθρωπος έφευγε από τη ζωή αφήνοντας πίσω του περισσότερα χρέη από περιουσιακά στοιχεία.
Μέχρι σήμερα, όπως εξήγησε, μπορούσε να δημιουργηθεί μία μακρά αλυσίδα αποποιήσεων. Αν αποποιούνταν τα παιδιά και ο σύζυγος, η κληρονομική διαδοχή περνούσε στα αδέλφια και στη συνέχεια στα παιδιά τους, με αποτέλεσμα ακόμη και συγγενείς που βρίσκονταν αρκετά μακριά στην οικογενειακή αλυσίδα να χρειάζεται να κινηθούν νομικά προκειμένου να μη βρεθούν αντιμέτωποι με οφειλές του θανόντος.Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κω, το νέο πλαίσιο αλλάζει ουσιαστικά αυτή τη λογική, με την κληρονομιαία περιουσία και τα χρέη της να αντιμετωπίζονται ξεχωριστά από την προσωπική περιουσία του κληρονόμου.Έφερε μάλιστα ένα απλό παράδειγμα: κάποιος πεθαίνει έχοντας ένα σπίτι, αλλά ταυτόχρονα αφήνει χρέη μεγαλύτερης αξίας από το ακίνητο. Στο προηγούμενο καθεστώς, ο κληρονόμος έπρεπε να εξετάσει αν η αξία της περιουσίας επαρκούσε για την κάλυψη των οφειλών και, εάν όχι, να προχωρήσει εγκαίρως σε αποποίηση ώστε να προστατεύσει τη δική του περιουσία.
Με τη νέα διαδικασία, όπως την παρουσίασε ο κ. Χατζηάμαλλος, η περιουσία του θανόντος μπορεί να αποτελεί χωριστή περιουσιακή ομάδα και να ακολουθεί διαδικασία εκκαθάρισης, ώστε οι απαιτήσεις των δανειστών να καλύπτονται στο μέτρο που αυτό είναι δυνατό από τα περιουσιακά στοιχεία που άφησε πίσω του.Ο ίδιος τόνισε επανειλημμένα ότι αυτό δεν σημαίνει πως κάθε κληρονόμος μπορεί απλώς να αγνοήσει οποιαδήποτε διαδικασία. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις απαιτείται απογραφή και τήρηση συγκεκριμένων νομικών ενεργειών, γι’ αυτό και υπογράμμισε ότι οι πολίτες δεν πρέπει να ενεργούν χωρίς νομική καθοδήγηση.
Οι κληρονομικές συμβάσεις
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή που ανέδειξε αφορά τις λεγόμενες κληρονομικές συμβάσεις.
Ο κ. Χατζηάμαλλος εξήγησε ότι δίνεται η δυνατότητα να ρυθμίζονται εν ζωή ζητήματα που αφορούν τη μελλοντική κατανομή της περιουσίας.Χρησιμοποίησε ως παράδειγμα έναν πατέρα που διαθέτει μία επιχείρηση και έχει τρία παιδιά, από τα οποία μόνο το ένα δραστηριοποιείται στην επιχείρηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, μπορεί να υπάρξει συμφωνία ώστε η επιχείρηση να περάσει στο παιδί που ασχολείται με αυτήν, με παράλληλη πρόβλεψη για τα δικαιώματα των υπολοίπων.Οι συμφωνίες αυτές, πάντως, δεν μπορούν να παρακάμπτουν χωρίς όρους τη νόμιμη μοίρα τωνκληρονόμων.
Τι ισχύει με τη νόμιμη μοίρα
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη νόμιμη μοίρα, δηλαδή στο τμήμα της κληρονομιάς που προστατεύεται για συγκεκριμένους κληρονόμους.Ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου εξήγησε ότι ένας γονέας δεν μπορεί απλώς, χωρίς νόμιμη αιτία, να αποκλείσει πλήρως ένα παιδί από την κληρονομιά του.
Η αποκλήρωση, όπως σημείωσε, συνδέεται με συγκεκριμένους και σοβαρούς λόγους και δεν αρκεί απλώς μία προσωπική ή οικογενειακή διαφωνία.Παράλληλα, αναφέρθηκε σε αλλαγή ως προς τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ικανοποιείται η νόμιμη μοίρα. Όπως εξήγησε στη συνέντευξη, εκεί όπου προηγουμένως ο θιγόμενος κληρονόμος μπορούσε να διεκδικήσει εμπράγματο δικαίωμα πάνω σε συγκεκριμένο ακίνητο, η σχετική αξίωση μετατρέπεται σε χρηματική.Με απλά λόγια, αντί να ζητεί να εγγραφεί στο όνομά του ποσοστό ενός ακινήτου, μπορεί να διεκδικεί την οικονομική αξία που αντιστοιχεί στη νόμιμη μοίρα του.
Αλλάζει και η διαδικασία των διαθηκών
Αλλαγές υπάρχουν και ως προς τις διαθήκες.Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Χατζηάμαλλος, η διαδικασία δημοσίευσής τους μεταφέρεται από τα δικαστήρια στους συμβολαιογράφους, με αξιοποίηση ειδικής πλατφόρμας, με στόχο την απλούστευση και επιτάχυνση της διαδικασίας.Παράλληλα, αναφέρθηκε και σε αλλαγές στη σειρά της κληρονομικής διαδοχής και στα ποσοστά που αντιστοιχούν στον επιζώντα σύζυγο ανάλογα με τους συγγενείς που υπάρχουν.
Δικαίωμα οίκησης και στον σύντροφο χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά του Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου στην περίπτωση ανθρώπων που συζούσαν χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης.Όπως ανέφερε, προβλέπεται υπό προϋποθέσεις δικαίωμα οίκησης στην κατοικία για τον τελευταίο σύντροφο του θανόντος για χρονικό διάστημα από ένα έως τρία έτη.
Σε όλη τη διάρκεια της συζήτησης, πάντως, ο Μανώλης Χατζηάμαλλος επέμεινε σε ένα βασικό μήνυμα: οι αλλαγές είναι πολλές και κάθε κληρονομική υπόθεση έχει διαφορετικά δεδομένα.
