Μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση για την επαναφορά της οικιακής οικονομίας και των πρακτικών μεταποίησης στην καθημερινότητα του 2025 πραγματοποιήθηκε στην εκπομπή «Στα Κόκκινα» του Παναγιώτη Ζουζούνη, με καλεσμένο τον επιστημονικό διευθυντή της Αστικής Εταιρείας «Ιπποκράτης», ψυχίατρο κ. Δημήτριο Γερούκαλη. Ο κ. Γερούκαλης χαρακτήρισε την κυβερνητική επιλογή να επαναφέρει την Οικιακή Οικονομία «μία εξαιρετικά ευχάριστη διαπίστωση», τονίζοντας πως «η Ελλάδα έχει στηριχθεί διαχρονικώς σε αυτό που λέμε οικιακή οικονομία και μικρομεσαία επιχειρηματικότητα». Υπενθύμισε μάλιστα τον ιστορικό ρόλο του ΕΟΜΕΧ, ο οποίος για δεκαετίες αποτέλεσε πυλώνα ενίσχυσης των μικρών δημιουργών και της χειροτεχνίας.
«Η δημιουργία, η έμπνευση και η εφευρεματικότητα δεν αντικαθίστανται από κανένα ‘ρομπότ’»
Συνδέοντας το θέμα με την ψυχιατρική διάσταση, ο κ. Γερούκαλης ήταν σαφής: «Δύο πράγματα που δεν μπορεί να κάνει κανένα ρομπότ είναι η δημιουργία και η έμπνευση. Το αίσθημα της ικανοποίησης όταν παράγεις κάτι με τα χέρια σου είναι τεράστιο». Συνδέοντας το θέμα με την ψυχιατρική διάσταση, ο κ. Γερούκαλης τόνισε ότι η δημιουργία και η έμπνευση είναι δύο στοιχεία που κανένα ρομπότ δεν μπορεί να αντικαταστήσει και πως το αίσθημα ικανοποίησης όταν παράγεις κάτι με τα χέρια σου είναι ανεκτίμητο. Όπως εξήγησε, οι οικιακές πρακτικές – από τη χειροτεχνία και το ράψιμο μέχρι το μαντάρισμα, την κουζίνα και τη μεταποίηση – ενισχύουν τη συγκέντρωση, την υπομονή, την αυτοεκτίμηση, τη φαντασία και την ψυχική ανθεκτικότητα. «Η υπομονή είναι ζητούμενο στην εποχή μας. Ο χρόνος εκνευρισμού πλέον μετριέται σε δευτερόλεπτα. Η τεχνολογία μάς έκανε ανυπόμονους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Επαναφέρουμε δεξιότητες που χάσαμε»
Ο κ. Γερούκαλης μίλησε με νοσταλγία – αλλά και ρεαλισμό – για τις δεκαετίες όπου το σπίτι λειτουργούσε με ρυθμούς, οικονομία, φροντίδα και πρακτικότητα.
«Είναι σαν έναν άνθρωπο που έπαθε εγκεφαλικό και πρέπει να επαναφέρει τις κινητικές του δεξιότητες. Κάπως έτσι επαναποκτούμε κι εμείς τις δεξιότητες ζωής που χάσαμε», είπε χαρακτηριστικά. Με παραδείγματα από τη δική του παιδική ηλικία – το μαντάρισμα, τα ξύλινα αυγά για τις κάλτσες, τα ρούχα που μεταποιούνταν ξανά και ξανά – ο κ. Γερούκαλης ανέδειξε πόσο βαθιά συνδεδεμένες είναι αυτές οι πρακτικές με τον τρόπο ζωής των Ελλήνων.
Φτωχοποίηση, ανάγκη και πνευματικότητα
Στο δεύτερο μέρος της συζήτησης, αναφέρθηκε και στη σύγχρονη οικονομική πραγματικότητα: «Έχουμε επανέλθει σε μια περίοδο που πρέπει να κάνουμε σφιχτό οικογενειακό προϋπολογισμό. Η φτωχοποίηση είναι πραγματικότητα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού». Παράλληλα όμως, όπως είπε, η οικιακή οικονομία επιστρέφει και ως ανάγκη πνευματικής ισορροπίας: «Ο άνθρωπος πρέπει να αποκτήσει μια παραπάνω πνευματικότητα για να αντέξει την τεχνολογία. Η τεχνολογία δεν προσφέρει τίποτα αν δεν ξέρεις για ποιο λόγο ζεις και πώς πορεύεσαι».
Η δράση της Αστικής Εταιρείας «Ιπποκράτης»
Ο κ. Γερούκαλης αποκάλυψε ότι η Αστική Εταιρεία έχει ενσωματώσει εδώ και χρόνια τις αρχές της οικιακής οικονομίας σε συνεργασίες με σχολεία, ενώ σύντομα ξεκινά ένα μεγάλο πρόγραμμα έρευνας στο νησί: «Θέλουμε να μάθουμε από την κοινωνία της Κω ποιες είναι οι ανάγκες της. Η έρευνα “Ευζωία – Ποιότητα ζωής και Πρόληψη” θα μας δείξει τι ζητούν οι Κώοι και πού πρέπει να εστιάσουμε».
Η τρυφερή υπενθύμιση της καθημερινότητας
Κλείνοντας, ο κ. Γερούκαλης επανέφερε την ουσία της συζήτησης: «Η ζωή δεν είναι μόνο οθόνες και υπολογισμοί. Είναι φροντίδα, πράξη, αυτάρκεια, συνεργασία, δημιουργία». Και με μια χαρακτηριστική φράση, περιέγραψε το μήνυμα της ημέρας: «Πρέπει να ξαναπιάσουμε το νήμα εκεί που το αφήσαμε. Να το πλέξουμε με το μέλλον».
Μια συζήτηση βαθιά ανθρώπινη, επίκαιρη και πολύτιμη ειδικά για τη νέα γενιά που μεγαλώνει σε έναν κόσμο ταχύτητας, υπερπληροφόρησης και αποξένωσης.
