Το 2026 σηματοδοτεί μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το κράτος διαχειρίζεται τις κοινωνικές παροχές. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα που θα συγκεντρώνει όλες τις ενισχύσεις που λαμβάνει κάθε πολίτης, δίνοντας συνολική εικόνα των ποσών και των κριτηρίων με τα οποία χορηγούνται.
Μέχρι σήμερα, τα επιδόματα λειτουργούσαν μέσα από διαφορετικές πλατφόρμες και υπηρεσίες, χωρίς κεντρική εποπτεία. Αυτό σήμαινε καθυστερήσεις, λάθη, αλλά και περιπτώσεις όπου το κράτος δεν είχε πλήρη εικόνα για το σύνολο των παροχών που λάμβανε ένα νοικοκυριό. Το νέο Μητρώο Παροχών φιλοδοξεί να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα.
Μία εικόνα για κάθε πολίτη
Η βασική αλλαγή είναι απλή στη σύλληψή της: κάθε πολίτης θα έχει έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο, στον οποίο θα καταγράφονται όλες οι ενισχύσεις που λαμβάνει – από επιδόματα στέγασης και θέρμανσης έως παροχές ανεργίας, οικογενειακά βοηθήματα και αναπηρικές ενισχύσεις.
Το κράτος θα μπορεί να διασταυρώνει σε πραγματικό χρόνο τα στοιχεία εισοδήματος, οικογενειακής κατάστασης και περιουσίας, περιορίζοντας τα λάθη και τις αλληλοεπικαλύψεις. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που αφορά εκατομμύρια εγγραφές και δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Ποιοι μπορεί να βγουν κερδισμένοι
Η νέα διαδικασία δεν στοχεύει αποκλειστικά σε περικοπές. Σε αρκετές περιπτώσεις, πολίτες που μέχρι σήμερα λάμβαναν μειωμένα ποσά λόγω ελλιπών ή παλαιών στοιχείων μπορεί να δουν βελτίωση.
Για παράδειγμα, αλλαγές στη σύνθεση του νοικοκυριού ή στην εργασιακή κατάσταση που δεν είχαν αποτυπωθεί σωστά, μπορούν πλέον να διορθωθούν αυτόματα μέσα από τις διασταυρώσεις. Αυτό σημαίνει ότι κάποιοι δικαιούχοι θα λάβουν μεγαλύτερα ποσά ή θα επανενταχθούν σε προγράμματα από τα οποία είχαν αποκλειστεί.
Πού αναμένονται «διορθώσεις»
Από την άλλη πλευρά, το σύστημα θα εντοπίζει περιπτώσεις όπου καταβάλλονται ταυτόχρονα πολλαπλές παροχές που υπερβαίνουν τα επιτρεπόμενα όρια. Σε αυτές τις περιπτώσεις ενδέχεται να υπάρξουν αναπροσαρμογές.
Δεν πρόκειται για αλλαγή της κοινωνικής πολιτικής, αλλά για εφαρμογή των ίδιων κανόνων με μεγαλύτερη ακρίβεια. Όταν υπάρχει πλήρης εικόνα ανά ΑΦΜ και ΑΜΚΑ, οι αποκλίσεις γίνονται πιο εύκολα ορατές.
Τα πρακτικά προβλήματα
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τεχνικά ζητήματα. Λανθασμένοι τραπεζικοί λογαριασμοί, ασυμφωνίες στοιχείων ή εκκρεμή δικαιολογητικά μπορεί να οδηγήσουν σε προσωρινές καθυστερήσεις πληρωμών. Για ευάλωτα νοικοκυριά, ακόμη και μια μικρή καθυστέρηση μπορεί να έχει ουσιαστικές συνέπειες.
Για τον λόγο αυτό προβλέπονται διαδικασίες ειδοποίησης και διορθώσεων πριν από οποιαδήποτε οριστική αλλαγή στο ύψος των παροχών.
Μια αλλαγή με κοινωνικό και δημοσιονομικό αποτύπωμα
Το νέο Μητρώο δεν αποτελεί απλώς ένα ψηφιακό εργαλείο. Είναι μια προσπάθεια αναδιάρθρωσης του τρόπου με τον οποίο κατανέμονται οι κοινωνικοί πόροι. Σε ένα περιβάλλον αυξημένων δημοσιονομικών απαιτήσεων, η στόχευση και η διαφάνεια θεωρούνται κρίσιμες.
Το 2026, λοιπόν, δεν θα είναι απλώς μια χρονιά τεχνικής αναβάθμισης. Θα είναι το έτος όπου το σύστημα επιδομάτων περνά σε μια νέα φάση – με περισσότερους ελέγχους, μεγαλύτερη ακρίβεια και, για πολλούς, απτά αποτελέσματα στην καθημερινότητά τους.
