Το Μέγαρο Μαξίμου και ιδιαίτερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης «διαβάζει» τη νέα φωτιά στη Μέση Ανατολή ως τεστ ασφάλειας για την περιοχή και την Ελλάδα: αμυντική αποστολή στήριξης στην Κύπρο, καθαρή γραμμή για το Ιράν, προετοιμασία για ακρίβεια σε καύσιμα–ρεύμα.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Δεν υπάρχει πολυτέλεια για ρητορικές εξάρσεις όταν η γειτονιά βράζει. Και στο Μέγαρο Μαξίμου το ξέρουν καλά. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει μια ακόμα κρίση που δεν αφορά απλώς «ειδήσεις από μακριά», αλλά ένα μέτωπο που ακουμπά την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, τις ισορροπίες στην Κύπρο, τη ναυσιπλοΐα και –στο τέλος της ημέρας– την τσέπη των πολιτών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει συμπληρώσει σχεδόν επτά χρόνια στο τιμόνι και, για να λέμε τα πράγματα όπως είναι, η διακυβέρνησή του δεν είχε ποτέ την άνεση μιας μακράς «ήρεμης περιόδου». Από την πρώτη στιγμή βρέθηκε να λειτουργεί σε συνθήκες διαρκούς συναγερμού, με το Μαξίμου να δουλεύει συστηματικά σε μοντέλο «κρίση–απόφαση–υλοποίηση». Και τώρα, με την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, η Αθήνα καλείται να κινηθεί ξανά γρήγορα, αλλά και καθαρά: χωρίς θόρυβο, χωρίς υπερβολές, χωρίς επικοινωνιακά πυροτεχνήματα.
Μαξίμου: Η Κύπρος δεν είναι «μακριά»
Το πρώτο μήνυμα που εξέπεμψε η κυβέρνηση ήταν συγκεκριμένο: όταν εμφανίστηκε πιθανός κίνδυνος για την Κύπρο, η αντίδραση δεν ήταν ούτε «θα δούμε», ούτε «περιμένουμε τους άλλους». Υπήρξε άμεση συνεννόηση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και δρομολογήθηκε αμυντική ανάπτυξη δυνάμεων: φρεγάτες και μαχητικά F-16 ως σήμα αποτροπής και κάλυψης.
Η ουσία δεν είναι μόνο επιχειρησιακή. Είναι και πολιτική. Διότι η κίνηση αυτή στέλνει ξανά –προς όλες τις κατευθύνσεις– το μήνυμα ότι για την Αθήνα η Κύπρος δεν αντιμετωπίζεται ως ένα θέμα «συγκυρίας», αλλά ως σταθερά εθνικής ευθύνης. Και είναι ενδεικτικό ότι ακολούθησαν κι άλλοι παίκτες της περιοχής, όταν πλέον είχε αποτυπωθεί ότι η Ελλάδα δεν θα μείνει θεατής.
Η φράση που «κλείδωσε» τη γραμμή
Από το βήμα της Βουλής ο πρωθυπουργός επέλεξε μια φράση που δεν ειπώθηκε τυχαία: «Η Ελλάδα είναι παρούσα με ισχύ όπου την καλεί το εθνικό καθήκον». Μαζί, όμως, «κλείδωσε» και το δεύτερο σκέλος: ότι η αποστολή στην Κύπρο είναι αμυντική και ειρηνική, με σκοπό την αποτροπή απειλητικών ενεργειών.
Με άλλα λόγια: ούτε αδράνεια, ούτε «παλικαρισμοί». Αυτή είναι η ισορροπία που επιχειρείται. Και απαντά έμμεσα σε όσους προσπάθησαν να σηκώσουν εσωτερικό θόρυβο, σαν να ζητούσαν από την Ελλάδα είτε να μπει στον πόλεμο, είτε να… εξαφανιστεί από το χάρτη. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σοβαρή από τις κραυγές.
Διπλωματία – αλλά με αυστηρούς όρους
Στο διεθνές πεδίο, η θέση της Αθήνας διατυπώνεται σε δύο επίπεδα. Πρώτον, στήριξη της αποκλιμάκωσης και επιστροφής στη διπλωματία. Δεύτερον –και αυτό έχει βαρύτητα– σαφής απαίτηση για αποτελεσματικό έλεγχο στο πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, ώστε να πάψει να λειτουργεί ως μόνιμη πηγή αστάθειας.
Είναι μια γραμμή που δεν χαϊδεύει αυτιά, ούτε μετατρέπει τη χώρα σε «ουδέτερο παρατηρητή». Λέει καθαρά: ναι στη διπλωματία, αλλά όχι στην αυταπάτη ότι η περιοχή θα ηρεμήσει αν κρυφτούμε πίσω από γενικόλογες ευχές.
Το Μαξίμου “σβήνει” τον εσωτερικό πανικό
Το άλλο μέτωπο είναι εσωτερικό: πολιτική διαχείριση σε ένα κατακερματισμένο σκηνικό. Ο πρωθυπουργός κάλεσε τα κόμματα της αντιπολίτευσης να αφήσουν στην άκρη τα μικρά και τα κομματικά μπροστά στα μεγάλα και τα εθνικά, δίνοντας ένα μήνυμα που –στην πραγματικότητα– φωτογραφίζει κάτι απλό: σε τέτοιες στιγμές, όποιος επενδύει σε διχαστικά συνθήματα, παίζει με τη φωτιά.
Δεν ήταν τυχαία ούτε η αναφορά στους «επαγγελματίες ανησυχούντες» και στους «πατριώτες της φακής». Το Μαξίμου θέλει να κόψει από νωρίς τη λογική της «εύκολης πατριωτικής υπερβολής» – είτε αυτή έρχεται από δεξιά, είτε από αριστερά. Και ταυτόχρονα να αποδομήσει την πρακτική της παραπληροφόρησης που παράγει πανικό, χωρίς στοιχεία.
Σχέδιο για την ακρίβεια, αν το μέτωπο τραβήξει
Παράλληλα, υπάρχει η οικονομία. Διότι κάθε ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή έχει ένα αυτόματο «κανάλι» μετάδοσης: καύσιμα, ενέργεια, μεταφορές. Στην κυβέρνηση καταγράφουν την εικόνα και προετοιμάζονται για προληπτικά μέτρα, ανάλογα με το πώς θα κινηθούν οι εξελίξεις – ιδίως αν η κρίση επηρεάσει κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές.
Το σήμα από το Μαξίμου είναι ότι, αν η αβεβαιότητα παραταθεί, οι συζητήσεις για εργαλεία παρέμβασης –με ό,τι διαθέτει ήδη το κράτος στη «φαρέτρα» του– θα γίνουν πιο συγκεκριμένες, ώστε να απορροφηθούν πιέσεις που μπορεί να φτάσουν στην αγορά και στα νοικοκυριά.
Η κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει σε τρεις γραμμές ταυτόχρονα: ασφάλεια, διπλωματία, οικονομική άμυνα. Και σε αυτό το τεστ, το ζητούμενο δεν είναι οι κραυγές. Είναι η ψυχραιμία, η συνέπεια και η καθαρή εθνική στάση.
