Η εικόνα της ελληνικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης μέσα από τα μάτια των ίδιων των πολιτών αποτυπώνεται στην εκτενή έρευνα της Opinion Poll, η οποία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Συνεδρίου των Γενικών Γραμματέων «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ» στη Θεσσαλονίκη. Η μελέτη, που διεξήχθη στον χώρο της HELEXPO, φέρνει στο φως τις προτεραιότητες, τις απογοητεύσεις αλλά και τις προσδοκίες των δημοτών, αναδεικνύοντας το χάσμα που χωρίζει τις καθημερινές ανάγκες από την αποτελεσματικότητα των δημοτικών μηχανισμών.
Το «αγκάθι» της καθημερινότητας: Κυκλοφοριακό και Καθαριότητα
Στην κορυφή της πυραμίδας των προβλημάτων που ταλανίζουν τους κατοίκους βρίσκεται το τρίπτυχο κυκλοφοριακό, καθαριότητα και οδικό δίκτυο. Συγκεκριμένα, η δυσκολία στη στάθμευση και η κίνηση απασχολούν το 33.5% των ερωτηθέντων, ενώ σε απόσταση αναπνοής ακολουθεί η καθαριότητα με 32% και η κακή κατάσταση των δρόμων με 30%. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πολίτες δίνουν τις χαμηλότερες βαθμολογίες στους Δήμους ακριβώς σε αυτά τα κρίσιμα πεδία, με την ικανοποίηση για το κυκλοφοριακό να περιορίζεται στο πενιχρό 18.4%.
Αντίθετα, ο ηλεκτροφωτισμός φαίνεται να είναι ο τομέας όπου οι Δήμοι παίρνουν «άριστα», με το 62.6% των πολιτών να δηλώνει ικανοποιημένο. Θετικά πρόσημα καταγράφονται επίσης στην ανακύκλωση και την πολιτική προστασία, ενώ οι ψηφιακές υπηρεσίες και οι κοινωνικές δομές κινούνται σε μέτρια επίπεδα αποδοχής.
Τα εμπόδια στην αποτελεσματικότητα και ο «λαβύρινθος» των αρμοδιοτήτων
Η έρευνα αναζήτησε τις αιτίες πίσω από τη δυσλειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι πολίτες αναγνωρίζουν ως κύριο τροχοπέδη τις οικονομικές δυσκολίες, ενώ ακολουθούν η γραφειοκρατία της κεντρικής διοίκησης και η έλλειψη ξεκάθαρου σχεδιασμού από τις δημοτικές αρχές. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι σχεδόν ένας στους δύο πολίτες δηλώνει ότι δεν γνωρίζει πού πρέπει να απευθυνθεί για να λύσει ένα πρόβλημά του, καθώς τα όρια μεταξύ Δήμου, Περιφέρειας και Κεντρικής Εξουσίας παραμένουν θολά.
Όσον αφορά την ταχύτητα ανταπόκρισης στα καθημερινά αιτήματα, η εικόνα είναι διχασμένη. Το 56.1% των συμμετεχόντων θεωρεί ότι οι Δήμοι αντιδρούν αργά, με το ποσοστό δυσαρέσκειας να αυξάνεται σημαντικά στους μεγάλους Δήμους άνω των 100.000 κατοίκων. Αντίθετα, οι μικρότεροι Δήμοι φαίνεται να διατηρούν μια πιο άμεση επαφή με τον δημότη.
Περιβάλλον, Ασφάλεια και Κοινωνικές Υποδομές
Η ανησυχία για τη λειψυδρία είναι πλέον ορατή, με το 49.1% να δηλώνει ότι προβληματίζεται έντονα, αν και οι δράσεις των Δήμων για την εξοικονόμηση νερού κρίνονται επαρκείς από ένα μικρότερο ποσοστό. Στο κομμάτι της ανακύκλωσης, αν και το 71.5% δηλώνει ότι ανακυκλώνει συστηματικά, ένα μεγάλο τμήμα ζητά περισσότερους κάδους και κίνητρα για να βελτιώσει τις επιδόσεις του.
Η ασφάλεια αναδεικνύεται σε μείζον ζήτημα, όχι μόνο απέναντι στις φυσικές καταστροφές, όπου οι πολίτες αισθάνονται σχετικά προστατευμένοι, αλλά κυρίως στο θέμα της παραβατικότητας, η οποία ανησυχεί το 59.6% του πληθυσμού. Παράλληλα, η ασφάλεια κατά το περπάτημα στην πόλη κρίνεται ανεπαρκής από το 56%, με τα πεζοδρόμια και τον φωτισμό να αποτελούν τις κύριες αιτίες ανασφάλειας, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Στον τομέα των υποδομών, η προσβασιμότητα για ΑμεΑ και ηλικιωμένους αποτελεί μια «ανοιχτή πληγή», καθώς το 65.1% τη θεωρεί από λίγο έως καθόλου επαρκή. Αντίστοιχα, η επάρκεια των αθλητικών χώρων αμφισβητείται από την πλειοψηφία, σε αντίθεση με τις πολιτιστικές δράσεις που συγκεντρώνουν υψηλά ποσοστά ικανοποίησης.
Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Οικονομική Διαχείριση
Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, το 59.4% των πολιτών δεν έχει χρησιμοποιήσει ακόμα ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Δήμου του, κυρίως επειδή δεν τις χρειάστηκε ή δεν τις γνωρίζει. Ωστόσο, όσοι τις χρησιμοποίησαν δηλώνουν σε συντριπτικό ποσοστό (σχεδόν 80%) ικανοποιημένοι. Στο οικονομικό σκέλος, η δυσαρέσκεια είναι έντονη: το 73.3% θεωρεί τα δημοτικά τέλη άδικα σε σχέση με τις παρεχόμενες υπηρεσίες, ενώ πάνω από τους μισούς ερωτηθέντες δηλώνουν μη ικανοποιημένοι από τη διαφάνεια στη διαχείριση των οικονομικών.
Η προσδοκία για το μέλλον
Παρά τις επιμέρους ενστάσεις και τα προβλήματα, το κλίμα για τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης παραμένει ελπιδοφόρο. Το εντυπωσιακό 83.7% των πολιτών εκφράζει την πεποίθηση ότι οι Δήμοι, εφόσον λειτουργούν μέσα σε ένα σωστό θεσμικό πλαίσιο, μπορούν να αποτελέσουν τον βασικό μοχλό για την παραγωγική ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη της χώρας.
