Μια βαθιά και άκρως αποκαλυπτική γεωπολιτική ανάλυση πραγματοποίησε ο γνωστός γεωπολιτικός αναλυτής και συγγραφέας, Σάββας Καλεντερίδης, φιλοξενούμενος στην εκπομπή «Στα Κόκκινα» με τον Παναγιώτη Ζουζούνη. Με αφορμή την επικαιρότητα και τη διαρκή τουρκική προκλητικότητα, ο κ. Καλεντερίδης απάντησε στο καίριο ερώτημα για το αν υπάρχει ιστορική σύνδεση ανάμεσα στην αλυτρωτική νοοτροπία της Τουρκίας που οδήγησε στη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού και στο σύγχρονο αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
«Η αναγνώριση της Γενοκτονίας είναι η πιο δημοκρατική πολιτική πράξη»
Ο κ. Καλεντερίδης ξεκαθάρισε από την αρχή ότι η ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας δεν αποτελεί απλώς μια πράξη στείρας ιστορικής μνήμης, αλλά ένα ζωντανό ανάχωμα απέναντι στον σύγχρονο επεκτατισμό:
«Ο αγώνας για τη διεκδίκηση της γενοκτονίας δεν έχει να κάνει μόνο με τη μνήμη ή με το παρελθόν. Ο αγώνας για τη διεθνοποίηση και τη διεκδίκηση αναγνώρισης από την Τουρκία της γενοκτονίας είναι η πιο προοδευτική και η πιο δημοκρατική πολιτική δράση που θα μπορούσε να κάνει ο οποιοσδήποτε Έλληνας ασχέτως καταγωγής και θα έλεγα και ο οποιοσδήποτε πολίτης της Ευρώπης… γιατί είμαστε και πολίτες της Ευρώπης και του κόσμου. Να εξηγήσω γιατί. Είπα πριν από λίγο ότι τα κράτη έχουν μνήμη και την αναπαράγουν. Την αναπαράγουν εκτός και αν κοπεί το νήμα της μνήμης.»
Το παράδειγμα του Βίλι Μπραντ και το «νήμα της μνήμης»
Θέλοντας να δείξει πώς ένα κράτος μπορεί να αποβάλει το επιθετικό του παρελθόν, ο έγκριτος αναλυτής έφερε ως ιστορικό παράδειγμα τη μεταπολεμική Γερμανία και την εμβληματική κίνηση του Καγκελαρίου της:
«Στις 7 Δεκεμβρίου του 1970, ο Γερμανός καγκελάριος Βίλι Μπραντ, που κουβαλούσε στην πλάτη του ως καγκελάριος του κράτους που διέπραξε τα εγκλήματα των Ναζί στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, θέλησε να ξεφορτώσει αυτό το βάρος που κουβαλούσαν και όλοι οι Γερμανοί στις πλάτες τους και ο ίδιος, γονατίζοντας στις 7 Δεκεμβρίου του 1970 στο μνημείο του γκέτο της Πολωνίας και ζητώντας συγνώμη. Αυτό έκοψε το νήμα – τέτοιες συμβολικές κινήσεις. Έκοψε το νήμα αυτής της μνήμης του γερμανικού κράτους να κάνει παγκοσμίους πολέμους… και έκτοτε έχουμε μια Γερμανία που δεν είναι σε όλα καλή… αλλά τουλάχιστον σε επίπεδο άσκησης στρατιωτικής βίας κόπηκε το νήμα. Ο αγώνας για την διεκδίκηση λοιπόν της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, της Μικράς Ασίας και του Θρακικού Ελληνισμού γι’ αυτό το λόγο είναι η πιο δημοκρατική και πιο προοδευτική πολιτική πράξη που μπορεί να κάνει ένας Έλληνας.»
Η τουρκική άρνηση και η κρατική προπαγάνδα
Αντιθέτως, η Τουρκία όχι μόνο δεν έχει προχωρήσει σε μια αντίστοιχη αυτοκριτική, αλλά συνεχίζει να δικαιολογεί τα εγκλήματα του παρελθόντος, γεγονός που επηρεάζει ακόμα και τους θεωρούμενους «προοδευτικούς» πολίτες της:
«Η Τουρκία αρνείται να αναγνωρίσει τη γενοκτονία που διάπραξε εναντίον των χριστιανικών πληθυσμών, γιατί ένα σχέδιο ήταν: να εκκαθαριστεί η Ανατολία από οτιδήποτε μη μουσουλμανικό. Αυτό λοιπόν η Τουρκία θεωρεί ότι εδικαιούτο να το κάνει και όταν μιλάμε για γενοκτονία με διανοούμενους, ακόμα και ανθρώπους που θεωρούν τους εαυτούς τους δημοκράτες, μας λένε “εσείς φταίγατε”. Λέω, πως φταίγαμε εμείς, πέφταμε πάνω στα σπαθιά σας; “Όχι” λέει, “εσείς φταίγατε διότι μέσα στον Πόντο κάνατε αντάρτικο, οι Αρμένιοι έκαναν αντάρτικο”. Θέλω να πω ότι ακόμα και οι Τούρκοι πολίτες που αυτοπροβάλλονται ως δημοκρατικοί δεν μπορούν να ξεπεράσουν αυτή την προπαγάνδα που έχει εμφυσήσει το τουρκικό κράτος σε όλους τους πολίτες σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό…»
Από τη Γενοκτονία, στη «Γαλάζια Πατρίδα» και το Αιγαίο
Σύμφωνα με τον κ. Καλεντερίδη, η μη διακοπή αυτού του «νήματος της μνήμης» οδηγεί απευθείας στις σύγχρονες επεκτατικές επιχειρήσεις της Άγκυρας, από την Κύπρο και τη Συρία μέχρι το Αιγαίο Πέλαγος:
«…και αυτή η μνήμη αναπαράγεται ως σύγχρονη πολιτική από την Τουρκία είτε στην Κύπρο, όπου διαπράττουν ακόμα και τώρα εγκλήματα –πολεμούν με τη δημογραφική αλλοίωση, τους εποίκους–, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, στο Αφρίν, που είναι μια επαρχία που πριν την εισβολή της Τουρκίας κατοικείτο κατά 95% από Κούρδους και σήμερα έχουν αντιστραφεί τα ποσοστά… Και ακόμα και η πολιτική της Τουρκίας στο Αιγαίο διέπεται από αυτή τη νοοτροπία, όπως είπατε στην ερώτησή σας. Από αυτήν τη νοοτροπία: ο επεκτατισμός και η πολιτική του “να επεκταθούμε”. Το όνειρο, ο Οθωμανισμός, είναι ακριβώς η αναπαραγωγή αυτών των πολιτικών.»
Συνεχίζοντας την ανάλυσή του, αναφέρθηκε στον φόβο της Άγκυρας απέναντι στην ιστορική αλήθεια, αλλά και στις μικρές ρωγμές που είχαν εμφανιστεί στο παρελθόν στο εσωτερικό της χώρας:
«Στην Τουρκία ψηφίστηκε νόμος ο οποίος μάλιστα ήταν και ιδιώνυμο, όποιος μιλάει για αρμενική γενοκτονία να πηγαίνει μέσα, γιατί φοβούνται την ιστορική αλήθεια. Όταν λοιπόν ο Ερντογάν ήταν πιο ελαστικός σε αυτό το ζήτημα και μιλούσε για τις “πονεμένες στιγμές του παρελθόντος” όταν αναφερόταν στην 24η Απριλίου… αυτή η ελαφρά φιλελευθεροποίηση που παρατηρήθηκε –ελαφρά– είχε ως αποτέλεσμα μέχρι και 100.000 πολίτες στην Κωνσταντινούπολη να συμπαρίστανται στους Αρμενίους την 24η Απριλίου.»
Προϋπόθεση ειρήνης η ειλικρίνεια και όχι οι ψευδαισθήσεις
Καταλήγοντας, ο Σάββας Καλεντερίδης έστειλε ένα σαφές μήνυμα για το πότε θα μπορέσουν οι κάτοικοι των ελληνικών νησιών να αισθανθούν πραγματικά ασφαλείς, ασκώντας παράλληλα κριτική σε όσους εθελοτυφλούν:
«Όταν δούμε λοιπόν έναν ηγέτη της Τουρκίας να γονατίζει μπροστά στο κοινό μνημείο της γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολίας, τότε εδώ στην Κω, στη Σύμη, στη Ρόδο, στο Καστελόριζο, οι πολίτες μπορούν να προσδοκούν –μόνο τότε– ότι μπορούμε πράγματι με τη γειτονική χώρα να έχουμε μία φιλία που στηρίζεται σε γερά θεμέλια. Θεμέλια που δεν έχουν καμία σχέση με πολιτικές γενοκτονίες και κανέναν φόβο ότι θα τα ξαναζήσουμε αυτά… Ειδάλλως, όποιος θεωρεί ότι με την υπάρχουσα κατάσταση –με ένα κράτος της Τουρκίας που να δημιουργεί νόμο για το Αιγαίο και να ενσωματώνει αυτός ο νόμος 152 ελληνικά νησιά ως “νησιά αδιευκρίνιστης ιδιοκτησίας”–, όποιος πιστεύει ότι με αυτήν την Τουρκία μπορεί να γίνει μία ειλικρινής, φιλική σχέση και να έχουμε πράγματι ειρήνη με τη γειτονική χώρα, νομίζω ότι ξεγελάει τον εαυτό του.»
