Η συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον
Τουρισμό αφορά άμεσα το μέλλον των νησιών μας, την οικονομία τους, αλλά και
την ίδια την καθημερινότητα των κατοίκων τους. Για τον λόγο αυτό θεωρούμε ότι
δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με πρόχειρες λογικές, οριζόντιες αποφάσεις και
σχεδιασμούς που γίνονται μακριά από τις πραγματικές ανάγκες της νησιωτικής
Ελλάδας.
Δυστυχώς, το σχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση κινείται ακριβώς σε αυτή τη
λογική. Πρόκειται για ένα χωροταξικό που επιχειρεί να βάλει όλους τους
προορισμούς στο ίδιο καλούπι, χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με την
Αυτοδιοίκηση, τους τοπικούς φορείς, τους επαγγελματίες του τουρισμού και τις
ίδιες τις τοπικές κοινωνίες.
Στη Δωδεκάνησο γνωρίζουμε πολύ καλά ότι κάθε νησί έχει τη δική του
ταυτότητα, τις δικές του δυνατότητες αλλά και τα δικά του όρια. Άλλες ανάγκες έχει
η Ρόδος, άλλες η Κως, άλλες η Κάλυμνος, η Αστυπάλαια ή η Πάτμος. Ακόμα και
μέσα στο ίδιο νησί, διαφορετικές περιοχές λειτουργούν με διαφορετικούς ρυθμούς
και διαφορετικά χαρακτηριστικά. Γι’ αυτό και θεωρούμε λανθασμένη την
προσπάθεια να επιβληθούν ενιαίες κατηγοριοποιήσεις και περιορισμοί χωρίς
πραγματική τοπική τεκμηρίωση.
Ιδιαίτερα προβληματικό θεωρούμε το γεγονός ότι χρησιμοποιούνται κριτήρια
όπως οι «κλίνες ανά στρέμμα», τη στιγμή που ούτε το ίδιο το κράτος δεν έχει πλήρη
εικόνα του πραγματικού αριθμού των τουριστικών κλινών που λειτουργούν σήμερα,
ειδικά μέσω των βραχυχρόνιων μισθώσεων και των πλατφορμών τύπου Airbnb. Δεν
μπορεί να γίνεται σοβαρός σχεδιασμός πάνω σε στοιχεία που όλοι γνωρίζουμε ότι
δεν αποτυπώνουν την πραγματικότητα.
Ταυτόχρονα, δημιουργεί εύλογη ανησυχία η πρόθεση επιβολής νέων
περιορισμών:
στις εκτός σχεδίου περιοχές,
στα όρια αρτιότητας,
στις νέες τουριστικές μονάδες,
αλλά και στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, χωρίς να έχει προηγηθεί ένας
ολοκληρωμένος πολεοδομικός και αναπτυξιακός σχεδιασμός για κάθε νησί
ξεχωριστά.
Εμείς δεν λέμε ότι δεν χρειάζεται χωροταξικός σχεδιασμός. Το αντίθετο.
Πιστεύουμε όμως ότι ο σχεδιασμός πρέπει να είναι σοβαρός, ρεαλιστικός και
επιστημονικά τεκμηριωμένος με μελέτες που να εξειδικεύουν τις ιδιαιτερότητες, οι
οποίες θα τίθενται σε διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και τους
θεσμοθετημένους φορείς. Να προστατεύουν το περιβάλλον και τις υποδομές, χωρίς
όμως να λειτουργούν τιμωρητικά για τις τοπικές κοινωνίες και τη μικρομεσαία
επιχειρηματικότητα.
Για αυτό προτείνουμε:
Ουσιαστική συμμετοχή των Δήμων και της Περιφέρειας στον σχεδιασμό.
Εκπόνηση πραγματικών τοπικών μελετών πριν από οποιαδήποτε νέα
κατηγοριοποίηση.
Πλήρη καταγραφή όλων των τουριστικών κλινών και των πραγματικών
δυνατοτήτων κάθε νησιού,
Μελέτες για την ύδρευση και την άρδευση, το αποχετευτικό, το οδικό
δίκτυο, την καθαριότητα, τα απορρίμματα και τις περιβαλλοντικές
υποδομές.
Σύνδεση κάθε νέας τουριστικής επένδυσης με τις δυνατότητες των δημόσιων
υποδομών.
Δημιουργία τοπικών παρατηρητηρίων φέρουσας ικανότητας στα μεγάλα
νησιά.
Θεσμικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης και κυρίως των Δήμων στη διαχείριση των
βραχυχρόνιων μισθώσεων και:
Επιστροφή μέρους των πόρων (τέλος αυθεντικότητας) που παράγει ο
τουρισμός πίσω στα νησιά για έργα ύδρευσης, υγείας, πολιτικής προστασίας
και κοινωνικών υποδομών.
Παράλληλα, θεωρούμε ότι χρειάζεται μια μεταβατική περίοδος σοβαρής
προετοιμασίας και μελέτης, ώστε να σταματήσει η αποσπασματική αντιμετώπιση
του τουρισμού και να αποκτήσει επιτέλους η χώρα ένα πραγματικό εθνικό σχέδιο
τουριστικής ανάπτυξης.
Ο τουρισμός δεν είναι μόνο αριθμοί και επενδύσεις. Είναι οι άνθρωποι που
ζουν στα νησιά, οι εργαζόμενοι, οι μικρές επιχειρήσεις, οι υποδομές που πιέζονται
κάθε καλοκαίρι, η ποιότητα ζωής των κατοίκων και η εικόνα που αφήνει κάθε τόπος
στους επισκέπτες του.
Η Δωδεκάνησος δεν χρειάζεται αποφάσεις πίσω από κλειστά γραφεία των
Υπουργείων. Χρειάζεται σχέδιο με γνώση της πραγματικότητας, συνεργασία με τις
τοπικές κοινωνίες και τεκμηριωμένες πολιτικές που να διασφαλίζουν ότι ο
τουρισμός θα συνεχίσει να αποτελεί δύναμη ανάπτυξης και προοπτικής για τις
επόμενες γενιές.
