Την έντονη ανησυχία και τις εύλογες αντιδράσεις που έχουν προκληθεί στη Δωδεκάνησο από το υπό διαβούλευση νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό φέρνει στη Βουλή ο Βουλευτής Δωδεκανήσου του ΠΑΣΟΚ, υπεύθυνος του ΚΤΕ Ανάπτυξης και τ. Υφυπ. Πολιτισμού – Τουρισμού Γιώργος Νικητιάδης, με Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τους συναρμόδιους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Τουρισμού, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η Ερώτηση κατατέθηκε την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026.
Στο επίκεντρο της Ερώτησης – ΑΚΕ του κ. Νικητιάδη βρίσκεται η διαφορετική αντιμετώπιση της Δωδεκανήσου σε σχέση με την Κρήτη και την Εύβοια στο νέο Τουριστικό Χωροταξικό. Όπως αναφέρεται στο κείμενο της Ερώτησης, το σχέδιο υπάγει τη Ρόδο, την Κω, την Κάρπαθο και τη Δωδεκάνησο γενικώς στο ειδικό καθεστώς της κατηγορίας «Νησιά», με πρόσθετους χωροταξικούς περιορισμούς, ενώ η Κρήτη και η Εύβοια εξαιρούνται από τη συγκεκριμένη υποκατηγορία.
Ο κ. Νικητιάδης ζητά από την Κυβέρνηση να εξηγήσει με ποια επιστημονική, χωροταξική και αναπτυξιακή τεκμηρίωση η Ρόδος, η Κως και η Κάρπαθος δεν εντάσσονται στην ίδια κατηγορία με την Κρήτη. Ζητά, επίσης, να απαντηθεί ποια αντικειμενικά κριτήρια δικαιολογούν τη διαφορετική μεταχείριση της Κρήτης έναντι της Ρόδου και της Κω, δεδομένου ότι πρόκειται για ώριμους, μεγάλης κλίμακας και διεθνώς αναγνωρισμένους νησιωτικούς τουριστικούς προορισμούς.
Συμφώνως με το κείμενο της Ερώτησης, η Δωδεκάνησος και ιδιαιτέρως η Ρόδος και η Κως αποτελούν εδώ και δεκαετίες ώριμες τουριστικές αγορές, με διεθνή αεροδρόμια, σημαντική ξενοδοχειακή δυναμικότητα, αυξημένες ανάγκες αναβάθμισης υποδομών και καθοριστική συμβολή στο εθνικό τουριστικό προϊόν. Παρά τα χαρακτηριστικά αυτά, αντιμετωπίζονται αυστηρότερα από την Κρήτη, η οποία επίσης αποτελεί νησιωτική περιφέρεια με ιδιαίτερα υψηλή τουριστική κίνηση και ορθώς αντιμετωπίζεται ως τέτοια.
Ιδιαιτέρως κρίσιμο σημείο της παρέμβασης αποτελεί και το ζήτημα της φέρουσας ικανότητας. Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου επισημαίνει ότι η μεθοδολογία με την οποία τίθενται όρια στην τουριστική δραστηριότητα πρέπει να είναι επιστημονικώς δοκιμασμένη, αδιάβλητη, διαφανής και να βασίζεται στα πλέον σύγχρονα εργαλεία, καθώς και στα πλέον επίκαιρα δεδομένα και μετρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό ζητά να διευκρινιστεί αν έχουν εκπονηθεί ειδικές μελέτες φέρουσας ικανότητας για τη Ρόδο, την Κω, την Κάρπαθο και τα λοιπά Δωδεκάνησα και, εφόσον υπάρχουν, να κατατεθούν στη Βουλή.
Ο κ. Νικητιάδης θέτει ακόμη το ζήτημα των ειδικών Εκθέσεων Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας για τουριστικές μονάδες. Όπως αναφέρεται στο κείμενο της Ερώτησης, το σχέδιο της Κοινής Υπουργικής Απόφασης προβλέπει, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα σε Δημοτικές Ενότητες με μόνιμο πληθυσμό μικρότερο των 3.000 κατοίκων, τη θέσπιση ειδικών Εκθέσεων Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας για τη χωροθέτηση και αδειοδότηση μεμονωμένης τουριστικής μονάδας. Επιπλέον, τα κριτήρια επιλογής των περιπτώσεων για τις οποίες θα απαιτείται η τουριστική ΕκΕΦΙ, όπως τουριστικές μονάδες μεγαλύτερες των 50 ή των 150 κλινών, αναλόγως της περίπτωσης, χαρακτηρίζονται εμφανώς προβληματικά και ζητείται η επανεξέτασή τους.
Παραλλήλως, η Ερώτηση αναδεικνύει τον κίνδυνο να δημιουργηθεί επενδυτική αβεβαιότητα, να παγώσουν ώριμα επενδυτικά σχέδια και να υπονομευθεί η ανταγωνιστικότητα της Δωδεκανήσου έναντι άλλων μεγάλων τουριστικών προορισμών. Ο κ. Νικητιάδης τονίζει την ανάγκη το νέο χωροταξικό πλαίσιο να μην λειτουργήσει ως εμπόδιο στην οργανωμένη τουριστική αναβάθμιση, αλλά να στηρίξει τον εκσυγχρονισμό του τουριστικού προϊόντος, με σεβασμό στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον.
Όπως υπογραμμίζεται στην Ερώτηση, η ανάγκη βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης και προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος είναι αυτονόητη. Ωστόσο, ο χωροταξικός σχεδιασμός οφείλει να στηρίζεται σε τεκμηριωμένα, διαφανή και αντικειμενικά κριτήρια, να αποφεύγει οριζόντιες ρυθμίσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική κλίμακα κάθε περιοχής και να μην οδηγεί σε αδικαιολόγητες ανισότητες μεταξύ συγκρίσιμων τουριστικών προορισμών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ενδεχόμενο επιβολής ειδικού τέλους υπέρ του Πράσινου Ταμείου επί των δραστηριοτήτων του τουρισμού. Ο Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ ζητά σαφείς εγγυήσεις ότι, σε περίπτωση νέας επιβάρυνσης, οι πόροι θα επιστρέφουν δεσμευτικώς και ανταποδοτικώς στις περιοχές από τις οποίες εισπράττονται, ιδίως σε νησιωτικούς προορισμούς με μεγάλες πιέσεις σε ύδρευση, αποχέτευση, απορρίμματα, μεταφορές, οδικά δίκτυα και δημόσιο χώρο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Νικητιάδης υπενθυμίζει το παράδειγμα του τέλους ανθεκτικότητας, για το οποίο έχει ήδη καταθέσει Ερώτηση από τις 14 Απριλίου 2026, επισημαίνοντας ότι οι τοπικές κοινωνίες δεν έχουν δει ουσιαστική επιστροφή των πόρων για τους σκοπούς για τους οποίους το τέλος θεσμοθετήθηκε.
Συγκεκριμένα ο κ. Νικητιάδης ερωτά τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας,
Τουρισμού, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών :
- Με ποια ειδική επιστημονική, χωροταξική και αναπτυξιακή τεκμηρίωση δεν εντάσσονται η Κως η Ρόδος και η Κάρπαθος στην ίδια κατηγορία με την Κρήτη;
- Ποια αντικειμενικά κριτήρια δικαιολογούν τη διαφορετική μεταχείριση της Κρήτης έναντι της Ρόδου και της Κω, δεδομένου ότι και οι δύο περιοχές αποτελούν ώριμους νησιωτικούς τουριστικούς προορισμούς μεγάλης και διεθνούς εμβέλειας;
- Έχει εκπονηθεί ειδική μελέτη φέρουσας ικανότητας για τη Ρόδο, την Κω και τα λοιπά Δωδεκάνησα, στην οποία να βασίζονται οι προτεινόμενοι περιορισμοί; Αν ναι, θα κατατεθεί στη Βουλή;
- Ποια η σκοπιμότητα, ποια η μεθοδολογία και οι δείκτες, ποια η διαθεσιμότητα των στοιχείων, και πως έχει προκύψει το όριο των καταλυμάτων για τα οποία θα πρέπει να γίνεται ΕΚΕΦΙ;
- Έχει αξιολογηθεί η επίπτωση των προτεινόμενων ρυθμίσεων στη δυνατότητα δημιουργίας νέων μεγάλων ή σύνθετων τουριστικών μονάδων στη Ρόδο και την Κω;
- Προτίθενται τα συναρμόδια Υπουργεία να επανεξετάσουν την υπαγωγή της Ρόδου και της Κω στο ίδιο νησιωτικό καθεστώς με μικρότερα νησιά, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος, τη δυναμικότητα, τις υποδομές και τη στρατηγική σημασία των δύο προορισμών;
- Με ποιον τρόπο θα διασφαλιστεί ότι οι περιορισμοί του νέου χωροταξικού δεν θα οδηγήσουν σε επενδυτική αβεβαιότητα, πάγωμα ώριμων επενδυτικών σχεδίων ή απώλεια ανταγωνιστικότητας για την Δωδεκάνησο;
- Πώς θα συνδεθεί το νέο χωροταξικό πλαίσιο με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια της Δωδεκανήσου, ώστε να μην υπάρξει μεταβατική περίοδος ασάφειας ως προς τις επιτρεπόμενες χρήσεις και επενδύσεις;
- Προβλέπεται ειδικός μηχανισμός χρηματοδότησης υποδομών για νησιά υψηλής τουριστικής κίνησης, όπως η Ρόδος και η Κως, ιδίως για ύδρευση, αποχέτευση, διαχείριση απορριμμάτων, οδικά δίκτυα και δημόσιο χώρο και ποιες οι δικλείδες ασφαλείας ώστε να μην μετατραπεί ο μηχανισμός αυτός σε ένα νέο «τέλος ανθεκτικότητας»;
- Σε περίπτωση επιβολής ειδικού τέλους υπέρ του Πράσινου Ταμείου ή άλλης επιβάρυνσης επί της τουριστικής δραστηριότητας, θα διασφαλιστεί νομοθετικώς ότι οι πόροι θα επιστρέφουν ανταποδοτικώς στις περιοχές από τις οποίες εισπράττονται;
- Προτίθενται τα Υπουργεία να ενσωματώσουν τις παρατηρήσεις των φορέων της Ρόδου, της Κω και των λοιπών Δωδεκανήσων πριν από την οριστικοποίηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό;
- Θα εξεταστεί ειδική ρύθμιση για τη Ρόδο και την Κω, ανάλογη με τη λογική εξαίρεσης της Κρήτης, ώστε τα μεγάλα νησιά με σύνθετη τουριστική οικονομία να αντιμετωπίζονται με διακριτή χωροταξική κατηγορία και όχι με οριζόντιους περιορισμούς;
Επίσης ο κ. Νικητιάδη ζητάει από τους Υπουργούς να καταθέσουν στη Βουλή:
- Τη μελέτη ή τις μελέτες στις οποίες βασίστηκε η μη υπαγωγή των νησιών της Δωδεκανήσου στο ίδιο καθεστώς με την Κρήτη.
- Τυχόν ειδικές μελέτες φέρουσας ικανότητας για Ρόδο, Κω, Κάρπαθο και λοιπά Δωδεκάνησα.
- Την αξιολόγηση επιπτώσεων των προτεινόμενων ρυθμίσεων στις τουριστικές επενδύσεις των Δωδεκανήσων.
- Τις γνωμοδοτήσεις ή παρατηρήσεις φορέων της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, των Δήμων και των επαγγελματικών οργανώσεων του τουρισμού.
- Τυχόν στοιχεία για τον τρόπο απόδοσης πόρων του Πράσινου Ταμείου ή άλλων τελών σε νησιωτικές τουριστικές περιοχές υψηλής πίεσης.
