Σημαντικές πληροφορίες, ειδήσεις αλλά και παρασκήνιο από τις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος (ΕΝΠΕ), που διεξάγεται στην Αθήνα στις 13 και 14 Νοεμβρίου, μετέφερε ο δημοσιογράφος του Ράδιο Κόσμος 93,8 της Ρόδου, Μανώλης Παπάζογλου, μιλώντας στην εκπομπή «Στα Κόκκινα» με τον Παναγιώτη Ζουζούνη.
Ο έμπειρος ρεπόρτερ βρέθηκε από νωρίς στην πρωτεύουσα, παρακολουθώντας στενά το συνέδριο που χαρακτηρίστηκε από τους συμμετέχοντες ως «ιστορική επανεκκίνηση» για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Επανεκκίνηση και νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Όπως μετέφερε ο Μ. Παπάζογλου, το συνέδριο εξελίσσεται σε ένα από τα σοβαρότερα των τελευταίων ετών, με κεντρικό θέμα τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Οι τοποθετήσεις –και ειδικά αυτή του Προέδρου της ΕΝΠΕ και Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργου Χατζημάρκου– κινήθηκαν στην ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου των περιφερειών, τόσο σε επίπεδο αρμοδιοτήτων όσο και στη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων. Ο κ. Χατζημάρκος, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, «έβαλε τα πράγματα στη θέση τους», υπενθυμίζοντας ότι οι Περιφέρειες ζουν αποκλειστικά από τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και όχι από ίδιους πόρους, με αποτέλεσμα η ανάγκη περιφερειακής διακυβέρνησης να είναι σήμερα πιο επιτακτική από ποτέ.
Η παρέμβαση Τζιτζικώστα από τις Βρυξέλλες – “Ενισχύονται οι Περιφέρειες”
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η τηλεδιάσκεψη του πρώην προέδρου της ΕΝΠΕ και περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολου Τζιτζικώστα, ο οποίος από τις Βρυξέλλες ενημέρωσε ότι οι Ευρωπαϊκοί Θεσμοί προσανατολίζονται ξεκάθαρα στην ενίσχυση της φωνής των Περιφερειών. Έδωσε μάλιστα τέλος στις φήμες που κυκλοφορούσαν περί περικοπής ή αναδιάρθρωσης των πόρων του ΕΣΠΑ και μεταφοράς της πλήρους διαχείρισής τους στις κεντρικές κυβερνήσεις των κρατών-μελών. Όπως είπε, η Ευρώπη αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο των Περιφερειών, ειδικά σε χώρες με έντονα τοπικά χαρακτηριστικά όπως η Ελλάδα.
Στο επίκεντρο η κοινωνική πολιτική συνοχής – Ο φόβος κεντρικής διαχείρισης
Ο Μ. Παπάζογλου τόνισε ότι στους διαδρόμους της ΕΝΠΕ υπήρχε έντονη αγωνία για το πώς θα συνεχιστεί η κοινωνική πολιτική συνοχής, εάν οι πόροι και τα προγράμματα περάσουν αποκλειστικά στη διαχείριση της κεντρικής κυβέρνησης. «Ποιος θα ακούσει τον πολίτη;» ήταν η φράση που κυριάρχησε, με πολλούς αιρετούς να εκφράζουν ανησυχία πως η απομάκρυνση της Περιφέρειας από τον κοινωνικό ρόλο της μπορεί να δημιουργήσει καθυστερήσεις και προβλήματα.
Ιδιαίτερη αναφορά στη νησιωτικότητα – Ναβροζίδης και Νοτίου Αιγαίου στο επίκεντρο
Ο συντάκτης στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, η οποία λόγω νησιωτικότητας και εδαφικής ασυνέχειας αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση στην Ελλάδα. Ξεχώρισε η παρέμβαση του αντιπεριφερειάρχη Χαράλαμπου Ναβροζίδη, ο οποίος υπογράμμισε ότι η νησιωτικότητα δεν είναι «ταμπέλα», αλλά καθημερινή πραγματικότητα που απαιτεί ειδικά εργαλεία, πόρους και πολιτικές. Ο Μανώλης Παπάζογλου μετέφερε επίσης το κλίμα σε συζητήσεις με άλλες Περιφέρειες, που αναγνώρισαν τις δυσκολίες του Νοτίου Αιγαίου, ιδίως σε μετακινήσεις, κόστος μεταφορών και χειμερινές ακτοπλοϊκές συνδέσεις.
Η πρόταση για το Τέλος Ανθεκτικότητας – “Αν είχε αφεθεί όπως κατατέθηκε, το ζήτημα θα είχε λυθεί”
Ο δημοσιογράφος του Ράδιο Κόσμος 93,8 της Ρόδου υπενθύμισε και το περσινό ζήτημα με το Τέλος Ανθεκτικότητας, μία πρόταση της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου για επιστροφή πόρων στους δήμους και χρηματοδότηση έργων υγείας, παιδείας και λιμενικών υποδομών. Κατά τον Μ. Παπάζογλου, το μέτρο «δεν πρόλαβε να λειτουργήσει» επειδή δεν υπήρξε συνεννόηση μεταξύ Δήμων και Περιφερειών, κάτι που οδήγησε την κυβέρνηση να αποσύρει το σχέδιο. Ωστόσο, όπως είπε, το θέμα δεν έχει κλείσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο και παραμένει ενεργό στη συζήτηση για τη νέα δομή χρηματοδοτήσεων.
Ενότητα, σοβαρότητα και αποφυγή λαϊκισμών – “Καμία σχέση με το κλίμα της ΚΕΔΕ”
Ο Μ. Παπάζογλου σχολίασε ότι το κλίμα στην ΕΝΠΕ ήταν σαφώς πιο σοβαρό και παραγωγικό σε σχέση με τις συζητήσεις της ΚΕΔΕ: «Χωρίς φωνές, Χωρίς λαϊκισμούς και κορώνες, Με υπουργούς που παρέμειναν στις θέσεις τους παρακολουθώντας με προσοχή» Η «ενότητα» ήταν το μήνυμα που κυριάρχησε: είτε οι Περιφέρειες θα ενισχυθούν συλλογικά, είτε κινδυνεύουν να αποδυναμωθούν σε μια εποχή που η Ευρώπη αλλάζει προτεραιότητες.
Τι φέρνει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης – Οι πρώτες ενδείξεις
Ο αρμόδιος υπουργός, Νίκος Λιβάνιος, σύμφωνα με τον Μ. Παπάζογλου, εμφανίστηκε ανοιχτός σε προτάσεις και διάλογο. Ο νέος Κώδικας βρίσκεται στο στάδιο της τελικής επεξεργασίας και –όπως μεταφέρθηκε– προβλέπει: Μικρές αλλά ουσιαστικές παρεμβάσεις, Ενίσχυση θεσμικής σοβαρότητας, Μεταρρυθμίσεις με κοινωνικό πρόσημο, Απομάκρυνση από το μοντέλο των προηγούμενων ετών που είχε «εκλογικό χαρακτήρα»
Η επόμενη ημέρα για τις Περιφέρειες – «Ή δυνατές ή τελειώνουμε»
Το κεντρικό συμπέρασμα του συνεδρίου, όπως το απέδωσε ο Μ. Παπάζογλου, ήταν ξεκάθαρο: Οι Περιφέρειες πρέπει να μείνουν ζωντανές, ισχυρές και με ουσιαστικό ρόλο. Αλλιώς, δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της νέας ευρωπαϊκής εποχής. Με φόντο τις πολυεπίπεδες κρίσεις (γεωπολιτικές, ενεργειακές, μεταναστευτικές), η αποδυνάμωση των περιφερειακών δομών θα είχε σοβαρές συνέπειες σε τοπικές κοινωνίες και νησιά.
