Το 2026 αναδεικνύεται σε έτος νησιωτικότητας για τη διαχείριση των αποβλήτων, όπως τόνισε ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ Μανώλης Γραφάκος, ο οποίος συμμετείχε στη σημερινή συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής, που πραγματοποιήθηκε μέσω zoom, υπό την προεδρία του Περιφερειάρχη Γιώργου Χατζημάρκου και με μοναδικό θέμα τη δημοπράτηση του μεγάλου έργου ΣΔΙΤ για τα νησιά Μυκόνου, Πάρου, Σύρου και Τήνου, προϋπολογισμού άνω των 194,00 εκατ. €, που ψηφίστηκε ομόφωνα. Μια χρονιά-ορόσημο, που σηματοδοτεί την αλλαγή σελίδας στη διαχείριση των απορριμμάτων στα νησιά και δικαιώνει με μετρήσιμα και χειροπιαστά αποτελέσματα, τη στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης να αναθέσει αυτό το κρίσιμο πεδίο στον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, όπως τόνισε εμφατικά ο κ. Γραφάκος.
Tο έργο αφορά στη μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, λειτουργία, τεχνική διαχείριση και συντήρηση των Μεταφόρτωσης και Επεξεργασίας (Ανακύκλωσης – Ανάκτησης) Αποβλήτων στα νησιά Μύκονο, Πάρο και Σύρο για περίοδο έως και 27 ετών και στοχεύει στην πλήρη συμμόρφωση με την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη διαχείριση στερεών αστικών αποβλήτων, ενώ περιλαμβάνει και δημιουργία Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στην Τήνο.
Στη συνεδρίαση έλαβαν μέρος και οι τρεις δήμαρχοι των νησιών, Μυκόνου, Χρήστος Βερώνης, Πάρου, Κώστας Μπιζάς και Σύρου, Αλέξης Αθανασίου, οι οποίοι εξέφρασαν τις ευχαριστίες τους προς τον Γενικό Γραμματέα, τον Περιφερειάρχη, τον Γενικό Διευθυντή του ΦοΔΣΑ Χρήστο Γαμβρούδη και τον Γενικό Διευθυντή Υποδομών της Περιφέρειας Νίκο Λυμπερόπουλο, με κοινό τόπο στις τοποθετήσεις τους ότι μόνη της η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν θα μπορούσε να ποτέ ούτε καν να ονειρευτεί ένα έργο τέτοιας κλίμακας.
Γιώργος Χατζημάρκος: Μέρα εξαιρετικής ιστορικής σημασίας
Στην τοποθέτησή του, ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος στάθηκε ιδιαίτερα στον πολιτικό «πόλεμο» που δέχθηκε ο ΦοΔΣΑ από την πρώτη στιγμή της συγκρότησής του, υπογραμμίζοντας ότι παρά τις επιθέσεις, την αμφισβήτηση και τη συστηματική υπονόμευση, ο φορέας άντεξε και σήμερα δικαιώνεται μέσα από απτά αποτελέσματα. Υπογραμμίζοντας ότι μέσα σε πολύ λίγα χρόνια καλύφθηκε ένα έλλειμμα δεκαετιών στη διαχείριση των απορριμμάτων στα νησιά.
Ειδικότερα, ανέφερε τα εξής:
«Το έργο υλοποιείται από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, μετά από προγραμματική σύμβαση συνεργασίας με τον ΦοΔΣΑ, γιατί τα έργα που υλοποιούνται με αυτή τη διαδικασία, με την αξιοποίηση των διατάξεων των ΣΔΙΤ – δηλαδή των Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα – είναι εξαιρετικά δύσκολα και ιδιαίτερα βαριά ως διαδικασία.
Στην περιοχή μας, ο μόνος οργανισμός, ο μόνος φορέας που διαθέτει εμπειρία στα ΣΔΙΤ είναι η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Ο ΦοΔΣΑ πλέον είναι στελεχωμένος, όμως κανείς εκεί δεν είχε την εμπειρία των ΣΔΙΤ, που – επαναλαμβάνω – είναι μια εξαιρετικά χρονοβόρα, πολύ βαριά και ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία. Αυτή την εμπειρία την έχει η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Γι’ αυτό είναι σήμερα μαζί μας και ο διευθυντής Υποδομών της Περιφέρειας, ο κ. Λυμπερόπουλος. Για εμάς, η σημερινή ημέρα είναι εξαιρετικής ιστορικής αξίας και σημασίας. Γιατί με τη δημοπράτηση αυτού του έργου ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός, η εξασφάλιση της χρηματοδότησης και η δημοπράτηση όλων των υποδομών που έχουν ανάγκη όλα τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου στον τομέα της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων.
Ήταν ένα ταξίδι εξαιρετικά δύσκολο τα τελευταία τρία με τριάμισι χρόνια. Μέσα σε τριάμισι χρόνια έγινε δουλειά τριάντα ετών. Έκλεισαν όλες οι εκκρεμότητες σε όλα τα νησιά, εξασφαλίστηκαν όλες οι χρηματοδοτήσεις, σχεδιάστηκαν οι υποδομές και σήμερα όλα τα έργα είναι δημοπρατημένα. Και σε όλα τα λεγόμενα – εντός ή εκτός εισαγωγικών – προβληματικά νησιά, όπου υπήρχε πολύ μεγάλη αγωνία, υπάρχουν πλέον δρομολογημένες λύσεις.
Επαναλαμβάνω: μέσα σε μόλις τρία χρόνια, με τον ΦΟΔΣΑ να έχει ξεκινήσει με έναν και μοναδικό εργαζόμενο, τον κ. Γαμβρούδη, και τη Διεύθυνση Υποδομών να «βάζει πλάτη», ακόμη και όταν ο ΦοΔΣΑ διέθετε έναν μόνο εργαζόμενο.
Και βέβαια, επειδή σήμερα στη συνάντηση είμαστε όλοι πολιτικά πρόσωπα, οφείλω να πω ότι αυτή η πορεία ήταν και πολιτικά εξαιρετικά δύσκολη. Υπήρξαν πάρα πολλές αναταράξεις, πολλή γκρίνια, μουρμούρα και καταγγελίες, ακόμη και για την ίδια την ύπαρξη του οργανισμού που λέγεται ΦοΔΣΑ.
Η πραγματικότητα, όμως, διαψεύδει όλη αυτή τη ρητορική. Η ίδια η ζωή διαψεύδει αυτή τη ρητορική, γιατί σήμερα τα νησιά μας έχουν λύσεις και αυτό είναι που μετράει στην πολιτική.
Θέλω να ευχαριστήσω καταρχήν τον κ. Γραφάκο για την εμπιστοσύνη όλα αυτά τα χρόνια, γιατί δεν λύγισε ποτέ, ούτε ο ίδιος, από όλες αυτές τις φρικτές καταγγελίες και επιθέσεις που δεχθήκαμε ως ΦοΔΣΑ.
Θέλω λοιπόν να ευχαριστήσω ξανά τον κ. Γραφάκο, όχι μόνο για την εμπιστοσύνη, αλλά και για όλη τη δουλειά που έγινε. Τον σχεδιασμό τον κάναμε μαζί, την εξασφάλιση των χρηματοδοτήσεων που ανήλθαν σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. την πετύχαμε μαζί. Η αμέριστη στήριξη και συμπαράστασή του έχουν φέρει χειροπιαστά αποτελέσματα στη ζωή των νησιών μας.
Νομίζω ότι σήμερα έχουμε τη δυνατότητα όλοι όσοι εργαστήκαμε πάνω σε αυτά τα θέματα να κοιτάξουμε τους πολίτες στα μάτια και να τους πούμε: κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε. Κάναμε τη δουλειά μας με αφοσίωση, με προσήλωση στο καθήκον και αγνοώντας το πολιτικό κόστος. Δείξαμε ότι η πολιτική, όταν γίνεται με πάθος, μπορεί να φέρει αποτελέσματα.»
Μανώλης Γραφάκος: Τα αποτελέσματα δικαιώνουν από μόνα τους το εγχείρημα του ΦοΔΣΑ Ν. Αιγαίου
Από κυβερνητικής πλευράς, ο Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Αποβλήτων έθεσε ευθέως το ζήτημα της εμπιστοσύνης προς τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η επιλογή να του ανατεθεί η διαχείριση των απορριμμάτων στα νησιά δεν ήταν αυτονόητη, αλλά συνειδητή και σήμερα πλήρως επιβεβαιωμένη από την πορεία και τα αποτελέσματά του.
Συγκεκριμένα, ανέφερε τα εξής:
«Πράγματι, σήμερα είναι μια πολύ σημαντική ημέρα. Αγγίζει τα όρια ενός ιστορικού σημείου, καθώς το Νότιο Αιγαίο δημοπρατεί το σύνολο των αναγκαίων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων και, μάλιστα, τις δημοπρατεί ως σύγχρονες μονάδες. Πρόκειται για τρεις σύγχρονες μονάδες ανακύκλωσης.
Οι δημοπρατήσεις αυτές γίνονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, καθώς πρόκειται για έργα ΣΔΙΤ. Αυτό εξασφαλίζει ομαλή λειτουργία και υψηλή ταχύτητα τόσο στην κατασκευή όσο και στη λειτουργία τους. Επιπλέον, το Νότιο Αιγαίο – όπως και το Βόρειο Αιγαίο – έχει πετύχει να χρηματοδοτηθεί από τη δημόσια συμμετοχή με ποσοστό 80% στα ΣΔΙΤ, όταν στην υπόλοιπη Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 60%.
Σήμερα, λοιπόν, κλείνουμε μια σελίδα: τη σελίδα των δημοπρατήσεων. Έχουμε, βεβαίως, ακόμη την περίπτωση της Νάξου, και εδώ θέλω να κάνω μια αντιδιαστολή. Υπενθυμίζω ότι το έργο της Νάξου είχε ξεκινήσει ως δημόσιο έργο πριν από τη δημιουργία του ΦΟΔΣΑ. Σήμερα, όμως, βλέπουμε ότι τα δημόσια έργα είναι πιο εύκολο να προσβληθούν διαδικαστικά, ενώ τα ΣΔΙΤ, μέσα από τον ανταγωνιστικό διάλογο, εξασφαλίζουν μια πιο «στερεή» διαδικασία μέχρι την υπογραφή της σύμβασης.
Έτσι, μετά από τέσσερα χρόνια, βλέπουμε τρία έργα που ήταν σχετικά ανώριμα – με τη Σύρο να είναι βεβαίως πιο ώριμη, αλλά την Πάρο και τη Μύκονο εντελώς ανώριμες – να φτάνουν σήμερα να περνούν τη φάση της ΑΕΠΟ. Υποθέτω ότι αν γνωρίζαμε τότε, μαζί με τον Περιφερειάρχη, την εξέλιξη της Νάξου, θα την είχαμε εντάξει και αυτή στο ΣΔΙΤ. Δυστυχώς, όμως, δεν το γνωρίζαμε.
Θέλω, συνεπώς, να συγχαρώ όλους όσοι έλαβαν αυτές τις κρίσιμες αποφάσεις. Η κυβέρνηση πήρε το 2020 την κρίσιμη απόφαση να προχωρήσει στο ΣΔΙΤ Νοτίου Αιγαίου. Δεν θα επαναλάβω για άλλη μια φορά τις ευχαριστίες και τα συγχαρητήρια προς τον Περιφερειάρχη και τους συνεργάτες του, τα μέλη της Περιφερειακής Επιτροπής, του Περιφερειακού Συμβουλίου και του Διοικητικού Συμβουλίου του ΦΟΔΣΑ.
Δεν χρειάζεται, άλλωστε, να ειπωθεί ότι τα αποτελέσματα δικαιώνουν από μόνα τους το εγχείρημα. Το ερώτημα είναι πώς ήταν το Νότιο Αιγαίο πριν από τον ΦΟΔΣΑ και πώς είναι σήμερα.
Κλείνοντας αυτό το κεφάλαιο, ανοίγουμε ένα νέο. Βάζουμε ένα νέο στοίχημα για το 2026 σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι να μπορέσουμε να συμβασιοποιήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες μονάδες. Εκτιμώ ότι τα περισσότερα έργα που βρίσκονται σήμερα «στον αέρα» θα έχουν συμβασιοποιηθεί.
Το δεύτερο αφορά μια νέα πρωτοβουλία της κυβέρνησης, με συμπαραστάτη τον ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου: την ενίσχυση των μικρών νησιών κάτω των 10.000 κατοίκων. Ενίσχυση στο επίπεδο της χωριστής συλλογής των βιοαποβλήτων και των ανακυκλώσιμων, ώστε τα νησιά μας το 2027 να έχουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα στην ανακύκλωση και στη χωριστή συλλογή σε σχέση με σήμερα.
Πρόκειται για μια τεράστια πρωτοβουλία, την οποία θα έχουμε τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε από πλευράς κυβέρνησης μαζί με τον Περιφερειάρχη, ενώ ο ίδιος, μέσω του ΦΟΔΣΑ, θα συμβάλει καθοριστικά στην υλοποίησή της. Φιλοδοξούμε όλος αυτός ο σχεδιασμός – με τις υποδομές στα μεγάλα νησιά, τη χωριστή συλλογή στα μικρά νησιά και τις υποδομές συλλογής στα μεγαλύτερα – να ολοκληρωθεί συντεταγμένα. Από ό,τι γνωρίζω, τις επόμενες ημέρες θα κατατεθεί από τον ΦΟΔΣΑ ένα πλήρες σχέδιο χωριστής συλλογής, το οποίο, εκτός απροόπτου, θα εγκριθεί εντός Ιανουαρίου.
Όλα αυτά καθιστούν το 2026 έτος νησιωτικότητας για τη διαχείριση των αποβλήτων. Θα πρόκειται για αλλαγή σελίδας σε όλα τα νησιά της χώρας και, κυρίως, στο Νότιο Αιγαίο.
Σας ευχαριστώ, λοιπόν, θερμά για αυτή τη συνεργασία, η οποία πλέον περνά σε άλλη βάση. Ο στόχος από εδώ και πέρα είναι η συμβασιοποίηση και η γρήγορη έναρξη της κατασκευής αυτών των μονάδων.
Θέλω να σε ευχαριστήσω προσωπικά, Γιώργο. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη στιγμή – και θυμάμαι ακόμη το μπαλκόνι – όταν σου μίλησα για τη σκέψη της κυβέρνησης να ανατεθεί στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου το βάρος της διαχείρισης των αποβλήτων. Πήρες ένα τσιγάρο, βγήκες έξω, το σκέφτηκες και γύρισες λέγοντας: «Άντε, πάμε να το κάνουμε».
Και το κάναμε. Και είμαστε χαρούμενοι, γιατί αφήσαμε κάτι ουσιαστικό στην κοινωνία και ανεβάσαμε τον πήχη ψηλότερα για το επόμενο χρονικό διάστημα.»
Οι τοποθετήσεις των δημάρχων Μυκόνου, Πάρου και Σύρου
Οι δήμαρχοι Μυκόνου, Πάρου και Σύρου ανέδειξαν τον ρόλο του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου όσον αφορά την αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών στα νησιά.
Ο δήμαρχος Μυκόνου Χρήστος Βερώνης αναφέρθηκε με προσωπική εμπειρία στη μακρά και δύσκολη πορεία του ΧΥΤΑ του νησιού, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια υποδομή που κατασκευάστηκε με μεγάλη δυσκολία, αλλά στη συνέχεια απαξιώθηκε και οδηγήθηκε σε λειτουργικό αδιέξοδο. Όπως επισήμανε, η ανάληψη της διαχείρισης από τον ΦοΔΣΑ επανέφερε τον ΧΥΤΑ σε καθεστώς νομιμότητας και λειτουργικότητας, παρότι σήμερα είναι πλήρως κορεσμένος. Υπογράμμισε ότι το νέο έργο αποτελεί ζωτικής σημασίας παρέμβαση για τη Μύκονο και εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι, έπειτα από δεκαετίες προσπαθειών, το νησί αποκτά μια σύγχρονη και βιώσιμη λύση. Κατέληξε σε δημόσιες ευχαριστίες προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
Ο δήμαρχος Πάρου Κώστας Μπιζάς στάθηκε στην κατάσταση που παρέλαβε ο Δήμος, με έναν ΧΥΤΑ που αντιμετώπιζε σοβαρά λειτουργικά προβλήματα, και τόνισε ότι μέσα από στενή συνεργασία με τον ΦοΔΣΑ αποκαταστάθηκε. Αναγνώρισε ότι το έργο που τώρα δρομολογείται αποτελεί πρωτοποριακή υποδομή, την οποία η τοπική αυτοδιοίκηση δεν θα μπορούσε να υλοποιήσει μόνη της. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον τουριστικό χαρακτήρα της Πάρου και στην ανάγκη παροχής ποιοτικών υπηρεσιών τόσο προς τους κατοίκους όσο και προς τους επισκέπτες, με σεβασμό στο φυσικό και θαλάσσιο περιβάλλον. Δήλωσε, τέλος, τη στήριξη του Δήμου στην ομαλή εξέλιξη του έργου.
Ο δήμαρχος Σύρου Αλέξης Αθανασίου επεσήμανε ότι, παρά το γεγονός πως η Σύρος θεωρούνταν το πιο ώριμο έργο, κατά την ανάληψη των καθηκόντων της νέας δημοτικής αρχής διαπιστώθηκαν σοβαρές εκκρεμότητες στις μελέτες, γεγονός που δημιούργησε έντονη ανησυχία. Όπως ανέφερε, μέσα από έναν αγώνα δρόμου και με τη συνδρομή της Περιφέρειας και του ΦοΔΣΑ, η Σύρος κατάφερε να ενταχθεί στο σχήμα που δίνει μακροπρόθεσμη λύση στη διαχείριση απορριμμάτων. Παράλληλα, εξήρε τη ριζική βελτίωση της εικόνας του ΧΥΤΑ σημειώνοντας ότι η διαφορά σε σχέση με το παρελθόν είναι εντυπωσιακή και αποτυπώνεται καθαρά στο «πριν και το μετά». Κλείνοντας, εξέφρασε την ευχή να προχωρήσουν απρόσκοπτα τα έργα και στα τέσσερα νησιά του σχήματος, με περιβαλλοντική συνείδηση και σταθερό προσανατολισμό στο μέλλον.
Μ. Γραφάκος για τη ΣΔΙΤ Κω – Καλύμνου: «Δεν λυγίσαμε ποτέ. Θα το πάμε μέχρι τέλους»
Ειδική αναφορά έγινε από τον Μανώλη Γραφάκο στη ΣΔΙΤ της Κω – Καλύμνου, λόγω της αντίδρασης από πλευράς του Δημάρχου Κω Θεοδόση Νικηταρά. Στην αναφορά του Περιφερειάρχη ότι η Κάλυμνος είναι ένα μεγάλο στοίχημα για το 2026» τόνισε τα εξής:
«Για την Κάλυμνο, αυτό που θέλω να πω είναι το εξής: δεν νοείται να υπάρχει ο σχεδιασμός, ο Δήμος της Κω να έχει το υπόλειμμα της Καλύμνου, κάτι που δεν μπορούσε να γίνει διαφορετικά, και να μην μπορεί να δεχτεί για ένα χρονικό διάστημα, στο οποίο υπάρχει καθυστέρηση στη μεταφορά, με αποτέλεσμα να πέφτει το πρόστιμο στην Κάλυμνο.
Διότι η Κάλυμνος είναι ένας από τους τρεις ΧΑΔΑ στην Ελλάδα που φαίνεται ακόμη να λειτουργεί.
Και λειτουργεί γιατί δεν έχουν πού να πάνε τα απόβλητα. Το πρόστιμο, όμως, θα φύγει άμεσα, εφόσον τα απορρίμματα μετακινηθούν – όπως προβλέπει ο Περιφερειακός Σχεδιασμός – προς την Κω.
Εδώ, λοιπόν, είναι από τα λίγα σημεία όπου πρέπει να βάλουμε πάνω απ’ όλα – πάνω από τον λαϊκισμό – τα σκουπίδια. Γιατί τα σκουπίδια είναι ένας χώρος πολύ εύκολος για να αναπτυχθούν φωνές λαϊκισμού. Πολύ εύκολος. Πιάνουν. Είναι ένας δύσκολος χώρος για πολιτικούς με σπονδυλική στήλη να σταθούν. Βρεθήκαμε σε αυτή την περίπτωση. Το λέω συνεχώς για τον Γιώργο Χατζημάρκο: εγώ και ο Γιώργος δεν λυγίσαμε ποτέ. Και θα το πάμε μέχρι τέλους αυτό. Και θα έχουμε αφήσει κάτι πίσω στα νησιά. Το πώς τα παραλάβαμε το 2020, από πλευράς διαχείρισης αποβλήτων – γιατί μαζί με τον Γιώργο τα παραλάβαμε – και το πώς θα είναι το 2030, θα είναι μέρα με τη νύχτα.
Όπως είναι σήμερα zero waste η Τήλος, έτσι θα είναι zero waste όλο το Νότιο Αιγαίο. Και αυτό δεν είναι σύνθημα, είναι πραγματικότητα».
Αναφερόμενος στην Κάλυμνο, ο Περιφερειάρχης δήλωσε:
«Η Κάλυμνος είναι σήμερα χώρος εναπόθεσης. Έχουμε δημοπρατήσει και το μεγάλο έργο, αλλά και το έργο της μεταφοράς. Η δημοπράτηση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, αλλά έχει προχωρήσει. Και εκεί αντιμετωπίσαμε – και συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε ένα εξαιρετικά χαρακτηριστικό παράδειγμα λαϊκισμού. Πολύ, δυσάρεστο. Όπως το είπε ο κ. Γραφάκος, κυρίες και κύριοι, το λέω κι εγώ: δεν λυγίζουμε μπροστά σε αυτό. Είναι πάρα πολλά χρόνια δουλειάς. Είναι πάρα πολλά ξενύχτια. Είναι πάρα πολύς κόπος από πάρα πολλούς ανθρώπους – δεν είναι ένας, δεν είναι δύο. Και είναι τεράστια η ευθύνη απέναντι στις γενιές που έρχονται.
Στην Κω παραλάβαμε μία χωματερή. Εγώ δεν ξέρω ποια ήταν η διαφορά μεταξύ Καλύμνου και Κω. Στην Κάλυμνο είναι χαρακτηρισμένος ΧΑΔΑ. Αυτό που παραλάβαμε στην Κω, ΧΑΔΑ ήταν.
Σήμερα, όμως, εκεί υπάρχει μία υποδομή που δεν προσβάλλει ούτε τον πολιτισμό μας, ούτε το περιβάλλον, ούτε μολύνει – τίποτα. Σε ελάχιστο χρόνο, μέσα σε 16-17 μήνες, έχει γίνει απίστευτη δουλειά. Και κάθε μέρα συνεχίζει να βελτιώνεται».
realvoice995.gr
