Σαρωτικές αλλαγές φέρνει η αναθεώρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αλλάζοντας ριζικά τη φιλοσοφία των ποινών. Το βάρος μετατοπίζεται πλέον από το όχημα στον ίδιο τον οδηγό: οι πινακίδες παύουν να είναι το βασικό «θύμα» και τη θέση τους παίρνουν κυρώσεις που αγγίζουν άμεσα τον παραβάτη.
Η νέα λογική του ΚΟΚ δεν περιορίζεται στην ταχύτητα ή στην κατανάλωση αλκοόλ. Βάζει στο στόχαστρο και τη συμπεριφορά πίσω από το τιμόνι, αναγνωρίζοντας ότι η επιθετική και αντικοινωνική οδήγηση αποτελεί σοβαρό παράγοντα κινδύνου για την οδική ασφάλεια.
Η συμπεριφορά γίνεται παράβαση
Ενέργειες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν «νεύρα της στιγμής» αποκτούν πλέον σαφές νομικό αποτύπωμα. Μεταξύ άλλων, τιμωρούνται:
- η σκόπιμη παρενόχληση άλλων οδηγών
- η άσκοπη χρήση της κόρνας
- το επικίνδυνο «κόλλημα» σε προπορευόμενο όχημα (tailgating)
- οι προσβλητικές χειρονομίες ή λεκτικές προκλήσεις
- η αποβίβαση από το όχημα για διαπληκτισμό
Στόχος του νέου πλαισίου δεν είναι μόνο η επιβολή προστίμων, αλλά η αλλαγή νοοτροπίας. Η επιθετική οδήγηση αντιμετωπίζεται πλέον ως προάγγελος σοβαρότερων τροχαίων επεισοδίων.
Κλιμακωτά πρόστιμα – Σταθερή αφαίρεση άδειας
Οι κυρώσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τη σοβαρότητα της πράξης. Άλλο βάρος έχει μια υβριστική έκφραση και άλλο μια φυσική αντιπαράθεση στον δρόμο.
Ωστόσο, ανεξαρτήτως μορφής, η αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες αποτελεί κοινό διοικητικό μέτρο σε κάθε περίπτωση επιθετικής συμπεριφοράς. Πρόκειται για σαφή επιλογή του νομοθέτη με στόχο την αποτροπή.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τους Έλληνες οδηγούς
Η αυστηροποίηση δεν έρχεται τυχαία. Σύμφωνα με έρευνα της Ipsos, η επιθετικότητα στους ελληνικούς δρόμους είναι διαδεδομένη.
Μεγάλο ποσοστό οδηγών παραδέχεται ότι:
- εκφράζεται υβριστικά προς άλλους οδηγούς
- χρησιμοποιεί την κόρνα χωρίς ουσιαστικό λόγο
- πιέζει σκόπιμα προπορευόμενα οχήματα όταν εκνευρίζεται
- ενώ ένα μικρότερο αλλά ανησυχητικό ποσοστό δηλώνει ότι έχει κατέβει από το αυτοκίνητο για να διαπληκτιστεί
Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια καθημερινότητα έντασης, όπου η νευρικότητα πίσω από το τιμόνι έχει σχεδόν κανονικοποιηθεί.
Από την ανοχή στην ευθύνη
Ο νέος ΚΟΚ στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα: ο δρόμος δεν είναι χώρος εκτόνωσης. Η επιθετική οδήγηση παύει να θεωρείται «προσωπική υπόθεση» και αντιμετωπίζεται ως συμπεριφορά που επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια όλων.
Τι κρατάμε:
- Η ποινή μεταφέρεται από το όχημα στον οδηγό
- Η επιθετική συμπεριφορά εντάσσεται στις σοβαρές παραβάσεις
- Τα πρόστιμα κλιμακώνονται ανάλογα με τη βαρύτητα
- Η αφαίρεση άδειας για 40 ημέρες ισχύει σε κάθε περίπτωση
Το μήνυμα είναι σαφές: η ένταση πίσω από το τιμόνι έχει πλέον συγκεκριμένο και μετρήσιμο κόστος.
