Έντονη ανησυχία προκαλούν και στην Ελλάδα οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες επιθέσεις με drones στη βρετανική στρατιωτική βάση στο RAF Akrotiri, στο Ακρωτήρι της Κύπρου. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη γενικευμένη αστάθεια στην περιοχή, επαναφέρει στο δημόσιο διάλογο το ερώτημα: υπάρχει ενδεχόμενο επιστράτευσης;
Αν και ένα τέτοιο σενάριο αξιολογείται, επί του παρόντος, ως απομακρυσμένο, δεν μπορεί να αποκλειστεί σε περίπτωση που η σύρραξη παραταθεί ή επεκταθεί γεωγραφικά. Οι αρμόδιες αρχές διαβεβαιώνουν ότι δεν υφίσταται λόγος πανικού, ωστόσο οι διαδικασίες και το θεσμικό πλαίσιο παραμένουν σε ισχύ.
Τι είναι η επιστράτευση και ποιους αφορά
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η επιστράτευση αποσκοπεί στην άμεση ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, είτε μέσω ενδυνάμωσης υφιστάμενων μονάδων είτε μέσω συγκρότησης νέων σχηματισμών. Στην πράξη σημαίνει την άμεση ανάκληση και κατάταξη εφέδρων, ώστε οι μονάδες να μεταπέσουν από σύνθεση καιρού ειρήνης σε πολεμική σύνθεση, με πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Η εφεδρεία του Στρατού Ξηράς περιλαμβάνει:
-
Μόνιμους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς έως τα προβλεπόμενα ηλικιακά όρια
-
Οπλίτες έως τη συμπλήρωση του 45ου έτους
Οι έφεδροι διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:
-
Α’ Σειρά Εφεδρείας: έως 40 ετών
-
Β’ Σειρά Εφεδρείας: 41 έως 45 ετών
Άτομα άνω των 45 ετών εξαιρούνται προσωρινά, εκτός αν οι συνθήκες επιβάλλουν το αντίθετο.
Πότε και πώς ενεργοποιείται
Η επιστράτευση μπορεί να είναι:
-
Γενική, όταν αφορά το σύνολο των εφέδρων
-
Μερική, όταν περιορίζεται σε συγκεκριμένες ηλικίες, περιοχές ή ειδικότητες
Η ενεργοποίησή της γίνεται με προσωπική πρόσκληση (Φύλλο Ατομικής Πρόσκλησης – ΦΑΠ) ή, σε έκτακτες περιπτώσεις, με δημόσιο διάγγελμα και ανακοινώσεις μέσω ΜΜΕ.
Η επίδοση του ΦΑΠ μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα, ακόμη και νυχτερινές ώρες, από αστυνομικές ή στρατιωτικές αρχές. Ο χρόνος αντίδρασης ποικίλλει: σε παραμεθόριες περιοχές μπορεί να είναι μόλις 2–4 ώρες, ενώ αλλού διαμορφώνεται ανάλογα με την απόσταση.
Η μετακίνηση προς τις μονάδες γίνεται δωρεάν, με έξοδα που καλύπτει το κράτος.
Η εφαρμογή «ΕΦΕΔΡΟΣ»
Για την καλύτερη οργάνωση και άμεση ενημέρωση, το Γενικό Επιτελείο Στρατού έχει θέσει σε λειτουργία την ψηφιακή πλατφόρμα «ΕΦΕΔΡΟΣ».
Μέσω αυτής, οι έφεδροι μπορούν:
-
Να επικαιροποιούν τα στοιχεία επικοινωνίας τους
-
Να λαμβάνουν στοχευμένες ανακοινώσεις
-
Να επικοινωνούν με τις μονάδες τους
Η παράλειψη ενημέρωσης στοιχείων (αλλαγή κατοικίας άνω των τριών μηνών, αλλαγή τηλεφώνου ή email) επισύρει διοικητικά πρόστιμα από τις στρατολογικές υπηρεσίες.
Τι οφείλει να έχει μαζί του ο επίστρατος
Σε περίπτωση κλήσης, ο επίστρατος οφείλει να παρουσιαστεί άμεσα στον καθορισμένο χώρο (μονάδα ή σημείο επιβίβασης).
Απαραίτητα έγγραφα και αντικείμενα:
-
Αστυνομική ταυτότητα
-
ΕΦΠ και ΦΑΠ
-
Στρατιωτικά έγγραφα
-
Άδειες οδήγησης (αν υπάρχουν)
-
Ξηρά τροφή για 2–3 ημέρες
-
Πιστοποιητικά σπουδών ή ειδικοτήτων που δεν είχαν δηλωθεί
Παράλληλα, οφείλει να μεριμνήσει για άμεσες οικογενειακές υποθέσεις πριν την αναχώρηση.
Πότε έγινε η τελευταία επιστράτευση
Η τελευταία γενική επιστράτευση στην Ελλάδα διατάχθηκε το καλοκαίρι του 1974, με απόφαση του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Φαίδων Γκιζίκης, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Έκτοτε έχουν σημειωθεί μόνο ολιγόωρες μερικές επιστρατεύσεις, κυρίως σε παραμεθόριες περιοχές, κατά τις ελληνοτουρκικές κρίσεις του 1987 και του 1996.
Σε αυτή τη φάση δεν υπάρχει απόφαση επιστράτευσης. Ωστόσο, η γεωπολιτική ρευστότητα στη Μέση Ανατολή και η εμπλοκή κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο διατηρούν το ζήτημα στο τραπέζι των σεναρίων.
Η ψυχραιμία και η έγκυρη ενημέρωση αποτελούν τη βασική γραμμή άμυνας απέναντι στη φημολογία.
