Παραβιάσεις από μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ένα CN-235, τουρκικές αιχμές για τη Ρόδο και η επικείμενη επανέναρξη των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου συνθέτουν ένα νέο σκηνικό έντασης
Σε περίοδο αυξημένης επιφυλακής εισέρχονται εκ νέου οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς η τουρκική αεροπορική δραστηριότητα στο Αιγαίο συμπίπτει χρονικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των ερευνών που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου ανατολικά της Κάσου.
Τα δύο ζητήματα εξελίσσονται παράλληλα και επαναφέρουν στο προσκήνιο τις πάγιες διαφωνίες Αθήνας και Άγκυρας γύρω από ζητήματα εναέριου χώρου, θαλάσσιας δικαιοδοσίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Τρία drones και ένα CN-235 στο Αιγαίο
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, τη Δευτέρα 31 Αυγούστου καταγράφηκε δραστηριότητα τριών τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ενός αεροσκάφους ναυτικής συνεργασίας τύπου CN-235 στο κεντρικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο.
Κατά την ίδια ενημέρωση, σημειώθηκαν δύο παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και τέσσερις παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών. Τα τουρκικά αεροσκάφη αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν από ελληνικά μαχητικά, σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες και την πάγια πρακτική.
Η συγκεκριμένη δραστηριότητα ακολούθησε την παρουσία τουρκικού drone στο βόρειο Αιγαίο στις 28 Αυγούστου, γεγονός που ενισχύει την εικόνα συνέχισης της επιχειρησιακής παρουσίας της Άγκυρας στην περιοχή.
Στο προσκήνιο ξανά η Ρόδος
Η νέα αεροπορική δραστηριότητα σημειώνεται λίγες ημέρες μετά τις τουρκικές αιχμές σχετικά με τη στρατιωτική παρουσία στη Ρόδο.
Αφορμή αποτέλεσε δημοσίευμα που έκανε λόγο για μόνιμες υποδομές μη επανδρωμένων αεροσκαφών τύπου V-BAT στην περιοχή των Μαριτσών. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αντέδρασε, επαναφέροντας τις θέσεις της Άγκυρας για το καθεστώς του νησιού.
Από την ελληνική πλευρά, πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας διέψευσαν ότι υπάρχει σχεδιασμός για δημιουργία βάσης drones στη Ρόδο, απορρίπτοντας το περιεχόμενο των σχετικών τουρκικών ισχυρισμών.
Τα θαλάσσια πάρκα και η ελληνική ρηματική διακοίνωση
Στο ευρύτερο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών διαφορών παραμένει και το ζήτημα των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων.
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών είχε δηλώσει στις 28 Αυγούστου στη Βουλή ότι οι τουρκικές ανακοινώσεις για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα για την ελληνική πλευρά.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι η Αθήνα έχει αποστείλει ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα, καταγράφοντας επίσημα τις ελληνικές θέσεις.
Το καλώδιο της Κάσου ως επόμενο κρίσιμο σημείο
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, ωστόσο, στρέφεται πλέον στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου και ειδικότερα στο τμήμα των ερευνών που απομένει να ολοκληρωθεί ανατολικά της Κάσου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι έρευνες αφορούν θαλάσσια περιοχή σε διεθνή ύδατα, για την οποία η Τουρκία εξακολουθεί να προβάλλει αξιώσεις δικαιοδοσίας. Η Αθήνα απορρίπτει αυτές τις αξιώσεις και υποστηρίζει ότι οι σχετικές εργασίες πραγματοποιούνται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Ο σχεδιασμός φέρεται να προβλέπει την έκδοση NAVTEX τον Οκτώβριο, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν προηγουμένως διευθετηθεί οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες από την κυπριακή πλευρά.
Η Αθήνα δεν αποκλείει το ενδεχόμενο νέας τουρκικής αντίδρασης όταν τα ερευνητικά σκάφη επιστρέψουν στην περιοχή.
Το προηγούμενο του 2024
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το περιστατικό του Ιουλίου του 2024, όταν η Τουρκία είχε κινητοποιήσει πλοία στην περιοχή, την ώρα που πραγματοποιούνταν βυθομετρικές έρευνες για τη χάραξη της όδευσης του καλωδίου.
Το επεισόδιο εκείνο είχε καταδείξει ότι οι διαφωνίες για τη θαλάσσια δικαιοδοσία μπορούν να μεταφερθούν από το διπλωματικό επίπεδο στο επιχειρησιακό πεδίο.
Έκτοτε, το συγκεκριμένο τμήμα των εργασιών δεν έχει ολοκληρωθεί, με αποτέλεσμα η επικείμενη επιστροφή των ερευνητικών σκαφών να θεωρείται ένα ακόμη κρίσιμο τεστ για τις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας.
Η λεπτή ισορροπία της Αθήνας
Η ελληνική πλευρά καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα την αυξημένη αεροπορική δραστηριότητα, τις τουρκικές αιχμές για τη Ρόδο, το ζήτημα των θαλάσσιων πάρκων και την επανέναρξη των ερευνών στην Κάσο.
Βασική επιδίωξη παραμένει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συνέχιση του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης χωρίς να δοθεί η εικόνα υποχώρησης σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά και χωρίς να προκληθεί μια νέα κρίση που θα μπορούσε να ανατρέψει το υφιστάμενο πλαίσιο διαλόγου μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, με ενδιαφέρον τόσο για τις νέες τοποθετήσεις του τουρκικού υπουργείου Άμυνας όσο και για την έκδοση της NAVTEX που θα συνδεθεί με την επανέναρξη των ερευνών.
Πηγή: dimokratiki.gr
