Νέα εστία έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δημιουργεί η στάση της Άγκυρας απέναντι στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, καθώς η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να αξιώνει προηγούμενη ενημέρωση και ουσιαστικά τη συγκατάθεσή της για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI) σε θαλάσσιες περιοχές όπου η ίδια προβάλλει μονομερείς διεκδικήσεις.
Οι τελευταίες εξελίξεις έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά κινήσεων της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ενώ αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και υπό το πρίσμα των δηλώσεων του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την προώθηση διαφορετικού υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου, το οποίο θα συνδέει την Τουρκία με τα κατεχόμενα της Κύπρου.
Ο Τούρκος πρόεδρος είχε δηλώσει κατά την επίσκεψή του στα κατεχόμενα, στις 20 Ιουλίου 2025, ότι προχωρεί το σχέδιο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από την Τουρκία μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου, παρουσιάζοντάς το ως στρατηγικό έργο για την ενεργειακή τροφοδοσία του βόρειου τμήματος της Κύπρου. Το συγκεκριμένο σχέδιο εξακολουθεί να βρίσκεται στην τουρκική ενεργειακή ατζέντα και μέσα στο 2026, με την Άγκυρα και την τουρκοκυπριακή πλευρά να επαναφέρουν τις σχετικές συζητήσεις.
Την ίδια στιγμή, όμως, η Τουρκία επιχειρεί να θέσει όρους στο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος έργο που σχεδιάζεται να ενώσει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τόσο τα σχέδια για την επανέναρξη των ερευνών όσο και την είσοδο της γαλλικής Meridiam στο έργο, υποστηρίζοντας ότι όταν δραστηριότητες πραγματοποιούνται σε περιοχές όπου η Τουρκία θεωρεί ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα, θα πρέπει προηγουμένως να υπάρχει συνεννόηση μαζί της.
Πρόκειται ουσιαστικά για επανάληψη της τουρκικής θέσης ότι μεγάλα ενεργειακά και υποθαλάσσια έργα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορούν να πραγματοποιούνται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι διεκδικήσεις της Άγκυρας.
Η θέση αυτή είχε αποτυπωθεί και τον Ιούλιο του 2024, όταν τουρκικά πολεμικά πλοία είχαν εμφανιστεί στην περιοχή της Κάσου κατά τη διάρκεια ερευνών του ιταλικού πλοίου «Ievoli Relume» για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Από την πλευρά της, η Αθήνα διαμηνύει ότι το έργο θα προχωρήσει.
Η είσοδος της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector και η συμφωνία για την πραγματοποίηση νέων θαλάσσιων ερευνών θεωρούνται σημαντικά βήματα για την επανεκκίνησή του. Η σχετική συμφωνία υπεγράφη στις 5 Αυγούστου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει επίσης ξεκαθαρίσει ότι Ελλάδα και Κύπρος θα κάνουν ό,τι απαιτείται για την πλήρη και απρόσκοπτη υλοποίηση της διασύνδεσης, επισημαίνοντας παράλληλα τη σημασία της για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η υπόθεση του καλωδίου εξελίσσεται έτσι στο επόμενο σοβαρό τεστ στις σχέσεις Αθήνας–Άγκυρας. Και αυτό σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία έχει ήδη ανεβάσει τους τόνους με τις κινήσεις της για τα θαλάσσια πάρκα, τις επαναλαμβανόμενες αμφισβητήσεις ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και τις διεκδικήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι εξελίξεις και για τα Δωδεκάνησα, καθώς η διαδρομή του σχεδιαζόμενου καλωδίου και οι προηγούμενες έρευνες στην περιοχή της Κάσου συνδέουν άμεσα το έργο με μια θαλάσσια ζώνη στην οποία η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει στην πράξη τις δικές της αξιώσεις.
Το επόμενο διάστημα και κυρίως η επανεμφάνιση ερευνητικού πλοίου για τις εργασίες του GSI αναμένεται, επομένως, να αποτελέσει κρίσιμο τεστ επί του πεδίου, τόσο για τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας όσο και για την αποφασιστικότητα Αθήνας και Λευκωσίας να προχωρήσουν ένα έργο που έχει χαρακτηριστεί στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή σύνδεση της Κύπρου με την Ευρώπη.
rodiaki.gr
