Με αφορμή τη σημερινή θλιβερή επέτειο της 19ης Μαΐου, ημέρας μνήμης για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού, ο Πρόεδρος του Ποντιακού Συλλόγου Κω «Ο Ξενιτέας», Χαράλαμπος Ναβροζίδης, φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Στα Κόκκινα» με τον Παναγιώτη Ζουζούνη. Σε μια συζήτηση βαθιά συγκινητική αλλά και εξαιρετικά επίκαιρη, ο κ. Ναβροζίδης αναφέρθηκε στα ιστορικά λάθη, στη διαχρονική στάση της ελληνικής πολιτικής σκηνής, στο παγκόσμιο κύμα κινητοποίησης των Ποντίων, αλλά και στο πώς η προσφυγική μνήμη μεταλαμπαδεύεται αναλλοίωτη από γενιά σε γενιά.
Αναλύοντας τους λόγους για τους οποίους καθυστέρησε η ουσιαστική διεθνής ανάδειξη του ζητήματος, ο κ. Ναβροζίδης δεν δίστασε να θίξει τη διαχρονική χλιαρότητα των πολιτικών, αναφερόμενος παράλληλα και σε μια σκληρή ιστορική αλήθεια που είχε διατυπώσει ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης. Όπως εξήγησε χαρακτηριστικά:
«Αυτό έφταιξε. Επίσης έφτεξε αυτό που ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης και το ξαναείπα στην εκπομπή σας είπε τότε, ότι ο αγώνας για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου διεξάγεται σε δύο μέτωπα. Δηλαδή, ξεκάθαρα για μένα έφταιξε ότι σε πολλά μέλη της Ελλάδας την σφαγή των Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας δεν τη θεωρήσαν “δική” τους, με την έννοια ότι αφορούσε πρόσφυγες και όχι “ντόπιους” εκείνη την εποχή. Αφορούσε πρόσφυγες οι οποίοι έτσι και αλλιώς για τους “ντόπιους” ήταν μακριά.»
Παρά το ιστορικό αυτό χάσμα και την καθυστέρηση των πολιτικών να αντιληφθούν τη βαρύτητα της επετείου, ο οργανωμένος ποντιακός χώρος παρουσιάζει σήμερα μια πρωτοφανή δυναμική, με εκδηλώσεις και κινητοποιήσεις που αγκαλιάζουν ολόκληρο τον πλανήτη.
«Υπάρχει μια τεράστια κινητοποίηση αυτή τη στιγμή από τους Έλληνες ποντιακής καταγωγής σε όλον τον κόσμο. Από αυτοί οι 2,5 εκατομμύρια άνθρωποι δεν σταματούν πραγματικά να μιλούν γι’ αυτό. Και αυτό είναι ένα μήνυμα που στέλνω σε κάθε αποδέκτη, ο οποίος προσπαθεί να αντιμετωπίσει αυτό το θέμα με μια χλιαρότητα. Εμείς δεν θα επιτρέψουμε καμία χλιαρότητα σε αυτό το θέμα. Και φυσικά αναφέρομαι στην κεντρική πολιτική σκηνή και σε όλα τα κόμματα. Θα πρέπει όλοι να προσέξουν πάρα πολύ καλά πλέον το πώς προσεγγίζουν το ζήτημα.»
Η κουβέντα στράφηκε μοιραία και στις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις, με τη διαρκώς αυξανόμενη προκλητικότητα της γειτονικής χώρας και τις ρητορείες περί «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο Πρόεδρος του «Ξενιτέα» υπογράμμισε το παράδοξο του να αναμένει κανείς την αναγνώριση των ιστορικών εγκλημάτων από μια πλευρά που συνεχίζει να εγείρει επεκτατικές αξιώσεις, στέλνοντας παράλληλα ένα μήνυμα προς την ηγεσία της εξωτερικής μας πολιτικής πως δεν αρκεί πλέον ένα απλό «χτύπημα στην πλάτη», αλλά απαιτούνται χειροπιαστά έργα.
Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν η στιγμή που ο κ. Ναβροζίδης κλήθηκε να απομονώσει μία φράση, ένα μήνυμα προς τους νέους ανθρώπους που δεν γνωρίζουν σε βάθος τα γεγονότα εκείνης της περιόδου, με σκοπό να χαραχθεί η ιστορική μνήμη στις επόμενες γενιές. Ο ίδιος επέλεξε μια παραδοσιακή ποντιακή φράση, την οποία αποτύπωσε και στην πρωινή ανάρτηση του Συλλόγου:
«Να ξεραίνεται η γούλα μου αν ανασπάλω την πατρίδα των πόντων. Και αυτό μπορείς να το αλλάξεις εκεί που λέει τον πόντον και να βάλει ο καθένας τη δική του πατρίδα. Δηλαδή να ξεραθεί η γούλα μου, ο λαιμός μου, το στόμα μου, αν ξεχάσω την πατρίδα μου. Αυτό πρέπει να το θυμούνται όλοι.»
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Χαράλαμπος Ναβροζίδης έδωσε τον πληρέστερο ορισμό της προσφυγικής ταυτότητας, εξηγώντας πώς η συλλογική μνήμη επιβιώνει αναλλοίωτη στον χρόνο, ακόμη και για εκείνους που δεν γεννήθηκαν και δεν έζησαν ποτέ στα αιματοβαμμένα χώματα του Πόντου.
«Αυτό που δεν χάνεται όμως μαζί με το πνεύμα και τη μνημοσύνη του γεννήθλιου χώματος είναι οι ιστορίες της γιαγιάς, γιατί οι πατρίδες δεν είναι μόνο ο τόπος. Είναι και οι ιστορίες που έχεις πάρει μαζί σου, οι αναμνήσεις, τα τραγούδια, τα παραμύθια που άκουσες και τα κουβαλάς μέσα σου. Και οι πρόσφυγες, η μνήμη τους είναι και η μόνη τους πατρίδα, έτσι. Η οποία έμεινε να είναι χειροπιαστή. Έτσι λοιπόν με αυτό το στίχο θα καταλάβουν όλοι και έχει την ικανότητα το ποντιακό να περνάει από γενιά σε γενιά και να είναι σαν να το ζήσεσαι χθες.»
